اروتیک داکی‌ها

داکیان مردمی باستانی در حوضه کارپات و پایین‌دست رود دانوب بودند، در سرزمینی که امروز رومانی و مولداوی است و تا اوکراین، صربستان، بلغارستان، مجارستان و اسلواکی نیز دامن می‌گسترد. آنان دست‌کم از سده ششم پیش از میلاد شکوفا بودند تا آن‌که روم در سال 106 میلادی پادشاهی‌شان را درهم کوبید و مغلوبان را در ایالتی لاتین‌زبان ادغام کرد، و هم‌تبارانشان در آن سوی مرز دو سده دیگر پایداری کردند تا آن‌که در عصر مهاجرت‌ها از هم پاشیدند. یونانیان شاخه دشت‌نشین را گت‌ها و رومیان کوهستان‌نشینان را داکیان می‌نامیدند، و استرابون تأکید داشت که هر دو به یک زبان سخن می‌گفتند. این زبان تقریباً از میان رفته است: شماری پراکنده از نام‌های شخصی، چند ده نام گیاه که پزشکان یونانی رونویسی کرده‌اند، و نام سکونتگاه‌هایی که به dava ختم می‌شوند. این‌ها برای جای دادن آن در خانواده هندواروپایی به‌عنوان خویشاوند نزدیک زبان تراکی کافی است، اما برای خواندن حتی یک جمله کافی نیست.

آنچه آنان را به یک قوم بدل کرد، و نه مجموعه‌ای سست از قبیله‌ها، یک پادشاهی کوهستانی و یک نهاد کاهنی بود. بوره‌بیستا در سده یکم پیش از میلاد تیره‌ها را گرد هم آورد، همسایگان سلتی و بندرهای یونانی دریای سیاه را درهم کوبید و، به توصیه کاهن اعظمش دکنئوس، بنا بر گزارش‌ها به رعایای خود فرمان داد تاکستان‌هایشان را از ریشه برکنند. مرکز دینی سارمیزگتوسا رگیا در کوه‌های اوراشتیه بود: تراس‌هایی از پرستشگاه‌های سنگی، معبدی دایره‌ای بزرگ که به‌طور گسترده تقویم تعبیر می‌شود، و دیوارهایی به سبک شاخص murus dacicus، یعنی رویه‌هایی از سنگ آهک تراشیده که با تیرهای چوبی از میان هسته‌ای از لاشه‌سنگ به هم بسته شده‌اند. خدای آنان زالموکسیس بود و هرودوت گزارش می‌دهد که گت‌ها باور داشتند نمی‌میرند، بلکه نزد او می‌روند؛ هر چند سال یک‌بار فرستاده‌ای را به قرعه برمی‌گزیدند و او را بر نیزه‌های افراشته می‌انداختند تا خواسته‌هایشان را شخصاً به او برساند. دکبالوس، آخرین پادشاه، با دومیتیان چندان جنگید که کار به آتش‌بسی همراه با پرداخت پول کشید، سپس دو جنگ سهمگین را به تراژان باخت و به زندگی خود پایان داد. ستون تراژان کامل‌ترین تصویری است که از آنان داریم: مردانی ریش‌دار با شلوار و تونیک‌های کمربسته، اشرافی که با کلاه نمدی متمایز می‌شوند، و عامه مردم سربرهنه و با موی بلند که falx خمیده را می‌چرخانند، زیر درفش اژدهای گرگ‌سری که سواره‌نظام رومی بعدها آن را از آنِ خود کرد.

میراث آنان زمینی مورد مناقشه است. روم این ایالت را با مهاجرنشینانی از سراسر امپراتوری آباد کرد و در دهه 270 میلادی رهایش کرد. اینکه زبان رومانیایی از لاتینی‌ای پدید آمد که داکیانِ برجای‌مانده و درآمیخته به آن سخن می‌گفتند، یا بعدها از جنوب دانوب آمد، هنوز موضوع بحثی زنده میان پژوهشگران رومانیایی و مجارستانی است. صد و چند واژه رومانیایی بی‌ریشه لاتینی، که چندتایی از آن‌ها با آلبانیایی مشترک‌اند، محتمل‌ترین بازمانده‌های داکیایی‌اند. با این همه، رومانی امروز آنان را نیاکان خود می‌شمارد: برند ملی خودروی این کشور همین نام را بر خود دارد، اژدهای گرگ‌سر از جشنواره‌های بازسازی تاریخی تا دکه‌های سوغات به نشانی محبوب بدل شده است، و دستبندهای طلایی مارپیچی که از سارمیزگتوسا غارت و در دهه 2000 بازیافته شدند، همچون گنجینه‌ای ملی پاسداری می‌شوند.