اروتیک گوپلان‌ها

گوپلانی‌ها قبیله‌ای اسلاوی غربی بودند که در اطراف دریاچه گوپلو، در سرزمین هموار آنچه امروز مرکز لهستان نامیده می‌شود، زندگی می‌کردند و در قرن دهم به‌عنوان قومی جدا از میان رفتند و در قلمرو پیاست، که بعدها به پادشاهی لهستان تبدیل شد، ادغام شدند. نوادگان آنان لهستانی‌ها هستند و به‌ویژه کویاوی‌های همان ناحیه دریاچه. حتی خود این نام هم ساختۀ دوران جدید است: پژوهشگران آن را از نام دریاچه ساخته‌اند، زیرا این قبیله تقریباً هیچ چیز دیگری باقی نگذاشته بود که بتوان از آن ساخت.

آنان تقریباً فقط یک بار در متون مکتوب ظاهر می‌شوند. سندی فرانکی از قرن نهم که معمولاً آن را جغرافیدان باواری می‌نامند، اقوام واقع در شرق امپراتوری را فهرست می‌کند و از Glopeani نام می‌برد و به آنان چهارصد civitates یا بیشتر نسبت می‌دهد. هیچ‌کس این را چهارصد شهر نمی‌خواند. این عدد یا بزرگ‌نمایی شده است یا چیزی بسیار کوچک‌تر را می‌شمارد، مانند روستاهای کوچک، خانوارها یا دژهای چوبی، اما همین مدخل نشان می‌دهد که گردآورنده آنان را حضوری جدی می‌دانسته و نه مجموعه‌ای از دهکده‌ها. هر آنچه دیگر درباره‌شان می‌دانیم، باستان‌شناسی و استنباط است.

دریاچه بقیه ماجرا را توضیح می‌دهد. گوپلو نواری دراز از آب است در مسیر رودخانه‌ای که به‌سوی غرب و به طرف ورتا جریان دارد، و آن‌قدر به سرزمین ویستوال نزدیک است که کل این حوضه را به کریدوری میان دو شبکه رودخانه‌ای بدل می‌کند. آمدوشد کالا از آن می‌گذشت و دژ کروشویتسا در ساحل دریاچه به یکی از مراکز مهم اولیه این منطقه بدل شد. آیین آنان همان بت‌پرستی اسلاوی همسایگانشان بود و نام هیچ خدایی از خدایان آنان ثبت نشده است. کل منطقه با گرویدن پیاست به مسیحیت لاتین در ۹۶۶ به این آیین درآمد، و تا آن زمان گوپلانی‌ها پیش‌تر در حال پاک شدن از متون بودند.

آنچه در ازای ناپدید شدنشان به دست آوردند، نقش اصلی در داستان خاستگاه کسی دیگر بود. تاریخ‌نگاران لهستانی که قرن‌ها بعد نوشتند، یعنی گالوس آنونیموس و سپس وینچنتی کادوبک، افسانه‌های بنیادین این سلسله را در کروشویتسا و بر دریاچه گوپلو قرار دادند: پوپیل ستمگری که موش‌ها خوردندش، و پیاست چرخ‌ساز که سلسله‌اش جای او را گرفت. این افسانه است و نه خاطره‌ای از آن قبیله، و برج آجری که به بازدیدکنندگان به‌عنوان برج پوپیل نشان داده می‌شود، کاری گوتیک از چهارصد سال بعد است. با این همه، این پیوند ماندگار شد. گوپلانی‌ها اکنون به‌عنوان نامی بر ساحل دریاچه باقی‌اند و صحنه‌ای‌اند برای داستانی که لهستان درباره آغاز خود نقل می‌کند.