اروتیک دارگین‌ها

دارگین‌ها دومین قوم بزرگ داغستان هستند که بیشتر در ارتفاعات مرکزی میان کرانه دریای خزر و خط‌الرأس قفقاز بزرگ ساکن‌اند. آنان بیش از آنکه با یک روستای زادگاهی واحد شناخته شوند، با مجموعه‌ای از ناحیه‌های کوهستانی هویت می‌یابند (لواشی، آکوشا، داخاداییف و سرگوکالا) که در آنها ناهمواری زمین به‌تنهایی نحوه همبستگی این گروه را شکل داده است. دره‌ها تنگ و یال‌ها تیزند، و قرن‌ها هر جامعه دارگینی خودگردان بوده است: فدراسیونی از کمون‌های آزاد (که لیگ آکوشا-دارگو معروف‌ترین آن است) از موضع خودمختاری محلی سرسخت با خان‌ها و تزارها مذاکره می‌کرد، نه به‌عنوان رعیت.

آنچه انسان‌شناسان معمولاً یگانه زبان دارگین می‌نامند، دقیق‌تر آن است که پیوستاری از گویش‌ها دانسته شود. زبان دارگوا به خانواده قفقازی شمال‌شرقی تعلق دارد، همان خانواده ریشه‌دار که آواری، لزگی و چچنی را نیز دربر می‌گیرد، و در درون آن، گونه‌های کایتاکی، کوباچی، ایتساری و چیراگی چنان از هم فاصله دارند که گویشوران اغلب هنگام سخن گفتن میان شاخه‌ها به روسی، یا به دارگوای معیار که بر گویش آکوشا بنا شده، روی می‌آورند. کوباچی به‌ویژه گاهی زبانی جداگانه شمرده می‌شود؛ گویشوران آن در یک شهر کوهستانی واحد زندگی می‌کنند که قرن‌ها به فلزکاری شهرت داشته، و سنت‌های نقره‌کاری و نیلوکاری استادکاران کوباچی از معدود صنایع داغستانی است که بیرون از جمهوری به‌خوبی شناخته شده است. روستاهای کایتاکی که پایین‌تر و به سوی ساحل قرار دارند، واژگان بیشتری با همسایگان ترک‌زبانشان دارند و زمانی خط ویژه‌ای داشتند که شرکای تجاری یهودی‌شان آن را با حروف عبری می‌نوشتند.

اسلام به‌تدریج به دارگین‌ها رسید، بیشتر سنی و عمدتاً شافعی، و بر روی عرف‌های کهن مبتنی بر تبار قبیله‌ای نشست که هنوز شرایط ازدواج، میزبانی و حساب‌وکتاب درازمدت خون‌خواهی و آشتی را تعیین می‌کنند. طریقت‌های صوفی، یعنی نقشبندیه و شاذلیه، در اینجا بیش از آنچه آمار حضور در مسجد نشان می‌دهد اهمیت دارند، و ستون اصلی سازمان‌دهی مقاومت قرن نوزدهم در برابر فتح روسی به رهبری امام شامل بودند که جوامع دارگین در آن نقشی محوری داشتند. دوران شوروی بخش بزرگی از زندگی دینی عمومی را درهم کوبید و بسیاری از خانواده‌ها را از دامنه‌های کوه به شهرهای دشتی ایزبربش، کاسپیسک و حومه ماخاچکالا کشاند؛ روستاهای کوهستانی خالی شدند اما نمردند، و بازگشت فصلی هنوز آهنگی شناخته‌شده است.

خانوارهای دارگین معمولاً به‌شدت پدرتبارند، با احساس قوی از توخوم، یعنی شبکه خویشاوندی گسترده‌ای که جایگاه فرد را تضمین می‌کند، و با قاعده‌ای متناظر از خویشتن‌داری در رفتار عمومی که بیگانگان گاه آن را با سردی اشتباه می‌گیرند. این به یک نظریه عملی درباره کرامت نزدیک‌تر است.