اروتیک تمنه

تمنه بزرگ‌ترین گروه قومی سیرالئون است و در بخش شمالی و داخلی این کشور تمرکز دارد: حاشیه‌ی ساوانا و جنگل که از فری‌تاون به سمت داخل کشیده می‌شود و در بومبالی، تونکولیلی، پورت لوکو و کامبیا پخش است. روایت شفاهی، مهاجرتی از کوهستان‌های فوتا جالون را پیش از قرن پانزدهم ردیابی می‌کند و تمنه‌ها پیش از رسیدن بازرگانان پرتغالی به ساحل، از قبل مستقر شده بودند. زبانشان در شاخه‌ی کوچک مل از خانواده‌ی اتلانتیک جای دارد، گوشه‌ای آرام از خانواده‌ی نیجر-کنگو که نزدیک‌ترین خویشاوندش کیسی است. این زبان با منده، زبان بزرگ دیگر سیرالئون، قابل فهم متقابل نیست و تمایز تمنه-منده از زمان استقلال، سیاست ملی را شکل داده است.

بیشتر تمنه‌ها مسلمانند و چند قرن است که چنین‌اند. اسلام از راه بازرگانان و روحانیون ماندی و فولا از شمال وارد شد و در قرن هجدهم و نوزدهم تثبیت شد، تا حدی زیر فشار جهادهای فوتا جالون. اما اسلام تمنه‌ای با ستون فقرات نهادی کهن‌تر جامعه، یعنی انجمن‌های سری، همزیستی دارد. پورو برای مردان و بوندو (که گاهی بوندو هم خوانده می‌شود) برای زنان همچنان واقعاً نیرومندند، نه فولکلوریک. آن‌ها آیین ورود به جامعه، گذار میان رده‌های سنی، حقوق عرفی و بخش بزرگی از آنچه بیرونی‌ها زندگی مدنی می‌نامند را اداره می‌کنند؛ رئیسی که در پورو جایگاهی ندارد، فقط نامی از رئیس بودن دارد. به‌ویژه انجمن بوندو نهادی است که زنان تمنه از طریق آن در سراسر کشور سازمان می‌یابند، و نقاب سوئی آن، کلاه‌خودی سیاه و صیقلی که زنی مسن‌تر می‌پوشد و از معدود سنت‌های نقاب‌پوشی در جهان است که زنان اجرا می‌کنند، از شناخته‌شده‌ترین آثار هنر غرب آفریقاست.

از نظر سیاسی، تمنه‌ها با نام بای بوره به یاد آورده می‌شوند، رئیس جنگجویی که در سال ۱۸۹۸ جنگ مالیات کلبه را علیه بریتانیایی‌ها رهبری کرد، یکی از مؤثرترین مقاومت‌های مسلحانه در برابر مالیات استعماری در سراسر غرب آفریقا. او اکنون چهره‌ای ملی است تا صرفاً تمنه‌ای، و تصویرش بر اسکناس هزار لئونی چاپ شده است. نظام رئیسی که او از آن برخاست هنوز کارکرد دارد. رؤسای عالی بر مشیخه‌ها ریاست می‌کنند، با مشورت زیررؤسا و سرپرستان بخش‌ها، و دائماً با دولت منتخب مذاکره می‌کنند؛ ساختاری موازی که اصلاح‌طلبان را ناامید می‌کند و از آن‌ها دوام بیشتری می‌آورد. معیشت بر پایه‌ی برنج است و با بادام زمینی، کاساوا و روغن نخل تکمیل می‌شود. در مناطق الماس و سنگ آهن شمال، کشاورزان تمنه یک قرن است که با نوسان قیمت‌ها میان کار در معدن و کشاورزی رفت‌وآمد می‌کنند.