اروتیک پودهالی‌ها

پودهالی‌ها ساکنان کوهستان‌نشین پودهالی هستند، یعنی دشت مرتفع و تپه‌های پایکوهی که تا کوه‌های تاترا در دورافتاده‌ترین جنوب لهستان بالا می‌روند. لهستانی‌ها آن‌ها را górale می‌نامند. از میان همه جوامع کوهستانی در امتداد کمان کارپات، آن‌ها همان‌هایی هستند که لهستانی‌ها ابتدا به یاد می‌آورند: شلوار نمدی سفید که از جلو گلدوزی شده، عصای راه‌رفتن با سر تبر، و موسیقی ویولن که به هیچ چیز دیگری در فولکلور لهستانی شباهت ندارد. سرزمین اصلی آنان از نووی تارگ، شهر بازار قدیمی، تا زاکوپانه زیر قله‌ها به سمت جنوب امتداد دارد. این منطقه روستاهایی مانند خوخووف، پورونین و بوکوویینا تاتژانسکا را در کنار رودهای دونایتس و بیالکا دربر می‌گیرد.

آنان به زبان لهستانی سخن می‌گویند، اما گویش پودهالی یکی از قابل‌تشخیص‌ترین گویش‌های این کشور است. تکیه آن بر هجای اول قرار می‌گیرد نه بر هجای یکی مانده به آخر، sz و cz را به s و c نرم می‌کند، و مجموعه‌ای از واژه‌های چوپانی را حفظ کرده که چوپانان ولاخ در قرن‌ها پیش در امتداد کارپات با خود آورده‌اند. نویسندگانی از کازیمیرژ پشروا-تتمایر تا کشیش و فیلسوف یوزف تیشنر آن را در نوشته‌های خود آورده‌اند. مردم محلی هنوز بسته به مخاطبشان میان لهستانی معیار و gwara، یعنی گویش، جابه‌جا می‌شوند.

ایمان در اینجا کاتولیک رومی و بسیار علنی است. زیارتگاه‌ها در کنار جاده‌ها و در لبه مزرعه‌ها برپاست، و مردم با لباس کامل کوهستانی در مراسم قداس یکشنبه حاضر می‌شوند. زیارتگاه مریم مقدس در لودزمیش هر سال زائران زیادی را جذب می‌کند. مجسمه مریم آن‌جا Gaździna پودهالی نامیده می‌شود، یعنی زنی که خانه را اداره می‌کند. یان پاول دوم در جوانی در این کوه‌ها کوه‌نوردی کرد و به‌عنوان پاپ به آن بازگشت، و بسیاری از مردم محلی این پیوند را شخصاً احساس می‌کنند.

اقتصاد قدیمی بر پایه گوسفنداری بود. هر تابستان baca، یعنی سرچوپان، گله‌ها را به چراگاه‌های کوهستانی می‌برد و oscypek می‌ساخت، پنیری دودی که در قالب‌های چوبی حک‌شده فشرده می‌شود و اکنون در اتحادیه اروپا دارای حفاظت ویژه است. زندگی آن‌قدر سخت بود که بسیاری را به ترک خانه واداشت، و امروز شیکاگو یکی از بزرگ‌ترین جوامع کوهستان‌نشینان خارج از لهستان را در خود دارد. در قرن نوزدهم، نقاشان، پزشکان و نویسندگان به زاکوپانه آمدند و استانیسواو ویتکیه‌ویچ نجاری محلی را به سبک معماری زاکوپانه تبدیل کرد. آزمون‌های سختی نیز وجود داشت. کوهستان‌نشینان در شورش خوخووف در سال 1846 علیه حکومت اتریش قیام کردند. در جنگ جهانی دوم آلمان کوشید آن‌ها را ملتی جدا و غیرلهستانی به نام Goralenvolk معرفی کند، و بیشتر آن‌ها این را نپذیرفتند.

موسیقی و رقص جامعه را کنار هم نگه می‌دارند. گروهی از ویولن‌ها و یک باس کوچک سه‌سیمه، آهنگ‌هایی را می‌نوازند که بر چهارم افزوده تیز بنا شده‌اند. جوانان هنوز zbójnicki را اجرا می‌کنند، رقص راهزنان که در آن تبرها را می‌چرخانند و از روی آن‌ها می‌پرند، و یادآور افسانه‌های راهزنان کوهستانی مانند یانوسیک است. جشنواره بین‌المللی فولکلور کوهستانی زاکوپانه که هر ماه اوت برگزار می‌شود، این سنت را زنده نگه می‌دارد.