اروتیک اسلاوهای دن

اسلاوهای دون جمعیتی اسلاوی شرقیِ اولیه بودند که از حدود قرن 8 تا اوایل قرن 11 در حوضهٔ بالایی و میانیِ رود دون، در حوالی ورونژ امروزی در جنوب روسیه، کشاورزی می‌کردند و استحکامات می‌ساختند. هنگامی که سکونتگاه‌هایشان خالی شد، به نظر می‌رسد بسیاری از مردمشان به سوی رود اوکا در شمال کوچ کردند. در آنجا در جمعیت سرزمین‌های بعدی ریازان جذب شدند. این نام برچسبی است که پژوهشگران امروزی بر آنان نهاده‌اند. هیچ وقایع‌نامه‌ای آنان را با هیچ نامی یاد نمی‌کند و تقریباً همهٔ آنچه دربارهٔ آنان می‌دانیم از باستان‌شناسی به دست آمده است. در این شواهد با نام فرهنگ بورشوو ظاهر می‌شوند که از نام روستایی کنار رود دون در نزدیکی ورونژ گرفته شده است.

آنان در لبهٔ جنوب‌شرقیِ جهان اسلاوی زندگی می‌کردند، جایی که جنگل جای خود را به علفزار باز می‌دهد. در جنوب، سکونتگاه‌های سالتوو-مایاکیِ خاقانات خزر قرار داشت که محل زندگی آلان‌ها و بلغارها بود، و یافته‌ها در محوطه‌های اسلاوی نشان از ارتباط منظم میان این دو دارد. اسلاوهای دون بر کرانه‌های پرشیب رودخانه‌ها تپه‌قلعه‌هایی می‌ساختند، در خانه‌های چوبیِ نیمه‌فرورفته زندگی می‌کردند، غله می‌کاشتند و دام نگه می‌داشتند. سفال دست‌ساز آنان به سفال فرهنگ رومنی در غرب‌تر نزدیک است که معمولاً به سِوِریان‌ها نسبت داده می‌شود. این دو چنان شبیه‌اند که باستان‌شناسان غالباً آن‌ها را یک منطقهٔ واحد به نام رومنی-بورشوو در نظر می‌گیرند. برخی پژوهشگران فراتر می‌روند و اسلاوهای دون را شاخه‌ای جنوبی از ویاتیچی‌ها به شمار می‌آورند. این پرسش هنوز باز است.

آنان از دین پیش‌مسیحیِ اسلاوهای نخستین پیروی می‌کردند. مردگانشان را می‌سوزاندند و خاکستر را زیر تپه‌های کوچکی دفن می‌کردند، گاه درون محوطه‌هایی چوبی که پژوهشگران آن‌ها را خانه‌های مردگان می‌نامند. از نظر سیاسی در مدار خزرها زندگی می‌کردند. وقایع‌نامهٔ اولیهٔ روسی می‌گوید که ویاتیچی‌ها و سِوِریان‌های همسایه به خزرها خراج می‌دادند، و سکونتگاه‌های دون از آنان هم به قلمرو خزرها نزدیک‌تر بودند. جغرافی‌دانان عرب آن دوره از رود اسلاوها در این بخش از اروپای شرقی نوشته‌اند و برخی مورخان آن را با دون یکی می‌دانند.

پایان کار زمانی رسید که آن نظم فروپاشید. سویاتوسلاو کی‌یفی در دههٔ 960 قدرت خزرها را درهم شکست، و توضیح معمول برای آنچه پس از آن روی داد، فشار پچنگ‌ها بر استپ جنگلی است. تا اوایل قرن 11 تپه‌قلعه‌های دون رها شده بودند. تا قرن‌ها پس از آن، این منطقه مرزی مورد مناقشه بود که بعدها میدان وحشی نامیده شد، و خود ورونژ تنها در سال 1586 به‌عنوان دژی مسکوی بنا شد. امروز اسلاوهای دون سندی باستان‌شناختی‌اند از اینکه کشاورزان اسلاو پیش از آنکه استپ آنان را عقب براند، تا کجا به سوی استپ پیش رفتند. نباید آنان را با قزاق‌های دون اشتباه گرفت، مردمی بسیار متأخرتر در دون سفلی.