اروتیک گولنسیتسی‌ها

گولنسیزی‌ها قبیله‌ای اسلاوی غربی بودند که در قرن نهم بالادست رود اودر را در اطراف راتسیبوژ و اوپاوا در اختیار داشتند. سرزمین آنان اکنون میان جنوب لهستان و جمهوری چک تقسیم شده است. بعدها در دولت‌های بزرگ‌تر ادغام شدند و مردمشان در جمعیت سیلزی که هنوز در آنجا زندگی می‌کند حل شدند. تقریباً هر آنچه دربارهٔ آنان نوشته شده بر یک سطر در جغرافی‌دان باواریایی استوار است، فهرستی لاتینی از مردمان شمال دانوب که در قرن نهم گردآوری شد: Golensizi civitates V، یعنی گولنسیزی‌ها و پنج دژ آنان. برای همسایگانشان، اوپولینی‌ها، بیست دژ ذکر شده است. پس این قومی کوچک بود که پیرامون چند مرکز مستحکم سازمان یافته بود و هر مرکز کانون ناحیه‌ای از مزارع و روستاها بود.

باستان‌شناسی بخشی از آنچه کاتبان فروگذاشته‌اند را پر می‌کند. دژ تپه‌ای بزرگ لوبومیا نزدیک وودجیسواف شلونسکی معمولاً یکی از مراکز آنان دانسته می‌شود. دژ خوتیبوز نزدیک چسکی تیشین نیز اغلب به آنان نسبت داده می‌شود. اینها باروهایی از خاک و چوب بودند که بر بلندی‌های قابل دفاع بنا شده بودند. گمان می‌رود لوبومیا در اواخر قرن نهم ویران شده باشد. مورخان معمولاً این را به گسترش موراویای بزرگ در دوران سواتوپلوک یکم مربوط می‌دانند که احتمالاً به استقلال گولنسیزی‌ها پایان داد. در قرن دهم این منطقه زیر سلطهٔ بوهمیا درآمد و حدود سال 990 میشکو یکم سیلزی را به دولت لهستان ملحق کرد. نام این قبیله از سندها محو شد، اما مردم در جای خود ماندند. امروز مرز میان لهستان و جمهوری چک از سرزمینی می‌گذرد که زمانی کشور آنان بود.

زبانشان گویشی اولیهٔ اسلاوی غربی بود. پژوهشگران لهستانی آنان را در شمار قبایل لخی می‌آورند که گفتارشان به پیدایش زبان لهستانی انجامید. با این حال همان سرزمین بعدها قلب سیلزی چک شد و از آن زمان تاکنون منطقه‌ای مرزی از نظر زبانی باقی مانده است. گویش‌های لاخ، که امروز در اطراف اوپاوا و اوستراوا رایج‌اند، ویژگی‌های چکی و لهستانی را چنان درهم می‌آمیزند که هیچ طبقه‌بندی منظمی آن را دربرنمی‌گیرد. گولنسیزی‌ها پیرو دین اسلاوها پیش از مسیحیت بودند. مانند همسایگانشان، عموماً مردگان خود را می‌سوزاندند و به همین دلیل از آنان جز باروها، سفال و خاکستر چیز اندکی باقی مانده است. مسیحیت ابتدا از راه موراویا و سپس از راه بوهمیا و لهستان به این منطقه رسید. این نام در لهستانی به صورت Golęszyce و در چکی به صورت Holasici زنده است و هر دو کشور آن را بخشی از داستان آغاز سیلزی روایت می‌کنند.