اروتیک اودمورت‌ها

اودمورت‌ها مردمی هستند که به زبانی پرمی سخن می‌گویند و در سرزمین جنگلی میانه ولگا-کاما زندگی می‌کنند، و بیشترشان در جمهوری اودمورتیا میان رودخانه‌های ویاتکا و کاما در آنچه امروز روسیه مرکزی نامیده می‌شود ساکن‌اند. زبان آنان با زبان کومی خویشاوندی نزدیک و با زبان مجاری و فنلاندی خویشاوندی دورتری دارد و در جناح شرقی خانواده اورالی جای می‌گیرد: آن‌قدر از فین‌های بالتیک دور است که خویشاوندی‌اش عمدتاً برای زبان‌شناسان آشکار است، و آن‌قدر به کومی نزدیک است که این دو زمانی یک زبان واحد بوده‌اند. منابع روسی قدیمی‌تر آنان را وتیاک می‌نامیدند، نامی که تا حد زیادی کنار گذاشته شده است؛ خودنام اودمورت اکنون معیار است و جمهوری و زبان این نام را بر خود دارند.

وقایع‌نگاران روس آنان را مردمی جنگلی و یکجانشین از زنبورداران، کشاورزان چاودار و شکارچیان یافتند، و این الگو هنوز خودانگاره روستایی را شکل می‌دهد: فرهنگی آرام و درون‌گرا، کم‌ابرازتر از همسایگان تاتار و روس خود، که در میان مردم‌نگاران به خویشتن‌داری و به داشتن بیشترین تراکم موسرخ‌های طبیعی در جهان شهرت دارد. حوضه کاما تا قرن شانزدهم آنان را به مدار مسکو کشاند، و مسیحیت ارتدوکس همراه با امپراتوری رسید و بر لایه‌ای کهن‌تر از باورهای جان‌باورانه نشست که هرگز کاملاً از میان نرفت. بیشه‌های مقدس، یعنی لود و کِرِمِت، هنوز در برخی روستاها نگهداری می‌شوند، و آیین‌های خانوادگی و طایفه‌ای که به درختان و چشمه‌های خاصی پیوند داشتند، پس از جمعی‌سازی کشاورزی کمابیش دست‌نخورده ماندند. نتیجه، جمعیتی است که در اسناد ارتدوکس ثبت می‌شود، اما در خانه دینی آرام‌تر و آمیخته دارد که در آن، در کنار قدیسان، دعاها خطاب به اینمار، خدای آسمان، گفته می‌شود.

بسرمیان‌ها شاخه‌ای جالب‌توجه‌اند: گروه کوچکی در شمال اودمورتیا که به زبان اودمورتی سخن می‌گویند، اما از نظر تاریخی تحت تأثیر اسلام بوده‌اند و از نظر فرهنگی به سوی جهان تاتار و چوواش گرایش دارند. احتمالاً بازماندگان جمعیتی از بلغارهای ولگا در سده‌های میانه‌اند که از نظر زبانی جذب شدند، بی‌آنکه در جنبه‌های دیگر کاملاً جذب شوند. در طبقه‌بندی‌های سرشماری روسیه به عنوان قومی متمایز شناخته می‌شوند، و اینکه آیا اصلاً اودمورت‌اند یا نه، پرسشی است که خود جامعه بسته به اینکه از چه کسی پرسیده شود پاسخ‌های متفاوتی به آن می‌دهد. سیاست شوروی در سده بیستم به اودمورت‌ها جمهوری، یک هنجار ادبی و صنعت نشر بخشید، و در عین حال روسی‌سازی را شتاب داد؛ امروز این زبان در شهرها در حال عقب‌نشینی است، اما در روستاها پابرجا مانده است، جایی که گلدوزی، آوازخوانی چندصدایی و سنت نیرومند آواز دسته‌جمعی زنان همچنان بخشی از زندگی روزمره است، نه فولکلور نمایشی.