اروتیک توشاویم

توشاویم یهودیانی بودند که پیش از رسیدن پناهندگان از اسپانیا و پرتغال پس از ۱۴۹۲ از پیش در شمال آفریقا، به‌ویژه در مراکش، ساکن بودند، و در قرن‌های بعد چنان کاملاً با آن تازه‌واردان درآمیختند که یهودیان امروزی مراکش، که بیشترشان اکنون در اسرائیل، فرانسه و کانادا زندگی می‌کنند، از هر دو گروه تبار دارند. این نام عبری به معنای ساکنان است و تنها به‌عنوان نیمی از یک جفت معنا دارد؛ نیمهٔ دیگر مگورشیم یعنی تبعیدشدگان بود. پیش از آمدن تبعیدیان، توشاویم به سادگی جماعت‌های یهودی فاس، سیجلماسه و بسیاری از سکونتگاه‌های کوچک‌تر در اطلس و واحه‌های جنوبی بودند که ریشه‌هایشان در این منطقه دست‌کم به دوران رومی بازمی‌گردد. آنان زیر فرمان حاکمان مسلمان، به‌عنوان اقلیتی تحت‌حمایت اما زیردست زندگی می‌کردند و همان زبانی را حرف می‌زدند که همسایگانشان: در شهرها و دشت‌ها عربی یهودی که با حروف عبری نوشته می‌شد، و در برخی روستاهای کوهستانی بربری. فاس مرکزی واقعی برای دانش بود؛ اسحاق الفاسی، عالم حقوق در سدهٔ یازدهم، نام این شهر را با خود به اسپانیا برد، طنزی کوچک با توجه به اینکه چه کسانی بعدها در جهت عکس بازگشتند. این جماعت همچنین گسست‌های سختی را در خود جذب کرد، از جمله تغییر دین اجباری در دورهٔ موحدون در سدهٔ دوازدهم و انتقال یهودیان فاس به محله‌ای جدا، یعنی ملاح، در سدهٔ پانزدهم.

ورود مگورشیم یک واقعیت آرام را به بحثی علنی تبدیل کرد. تبعیدیان حاخام‌های خود، زبان اسپانیایی، اعتبار دانش کاستیلی و این باور راسخ را با خود آوردند که رسوم‌شان درست است. در فاس دو گروه کنیسه‌های جدا نگه داشتند و بر سر چگونگی بازرسی گوشت ذبح‌شده و چگونگی ازدواج و ارث با هم جدل می‌کردند. مقررات تبعیدیان که ریشه در عمل کاستیلی داشت، سرانجام برای کل جماعت الزام‌آور شد و آیین سفاردی جای رسوم محلی قدیمی را گرفت. با این حال، این درآمیختگی یک‌طرفه نبود. با گذشت زمان، نوادگان تبعیدیان در فاس اسپانیایی را به نفع عربی یهودی توشاویم کنار گذاشتند، در حالی که در شهرهای شمالی مانند تطوان و طنجه، اسپانیایی به‌صورت حاکتیا زنده ماند. دور از کانون‌های شهری تبعیدیان، خانواده‌های یهودی در اطلس بلند و دره‌های پیش‌صحرایی طولانی‌ترین مدت شیوه‌های کهن‌تر را حفظ کردند و میان روستاهای امازیغی به‌عنوان زرگر، کفاش و بازرگان کار می‌کردند. مهاجرت گسترده‌ای که پس از ۱۹۴۸ و استقلال مراکش رخ داد، بیشتر آن مکان‌ها را خالی کرد. توشاویم امروز بیش از آنکه گروه باشند لایه‌ای هستند: در میراث عربی یهودی و بربری خانواده‌های یهودی مراکشی، و در جامعه‌ای که تبارش هم به مغرب قرون وسطا و هم به کاستیل می‌رسد.