اروتیک تای آیتون

آیتون گروهی بودایی و از کوچک‌ترین جماعات گروه تای در آسام‌اند که چند هزار نفر از آنان در شماری از روستاهای پراکنده در دره دهانسیری، در ناحیه‌های گولاگات و کاربی آنگلانگ زندگی می‌کنند. آنچه آنان را متمایز می‌کند ترکیبی است که بر نقشه شمال شرقی هند بعید به نظر می‌رسد: زبانی مرتبط با شانی و تایی، صومعه‌های تراوادا در میان همسایگان هندوی آسامی و کاربی، و خاطره‌ای مشترک از ورود به این منطقه، پیاده از راه تپه‌های پاتکای از برمه عالی. بیشتر روایت‌ها این عبور را به دو یا سه قرن پیش نسبت می‌دهند. در آن زمان اهوم، مردم تای که در قرن سیزدهم در آسام پادشاهی تأسیس کرده بودند، تا حد زیادی هندوئیسم و زبان آسامی را پذیرفته بودند. آیتون که دیرتر رسیدند و از پیش بودایی بودند، زبان و آیین خود را حفظ کردند. آیتون به شاخه جنوب‌غربی تای از خانواده Kra-Dai تعلق دارد و نزدیک‌ترین زبان‌ها به آن فاکه، خامتی و خامیانگ‌اند که گفتار دیگر گروه‌های کوچک تای آسام است، و شانی نزدیک‌ترین خویشاوند بزرگ آن در آن سوی مرز است. زبان‌شناسانی که در روستاها کار کرده‌اند نظام آهنگ را ساده‌شده به سه لحن توصیف می‌کنند، کمتر از آنچه زبان‌های خواهر دارند، و دستوری که پس از نسل‌ها دوزبانگی به سوی آسامی خم شده است. همه بیرون از خانه آسامی حرف می‌زنند، کودکان با آن در مدرسه درس می‌خوانند و آیتون زبانی در خطر انقراض به شمار می‌آید.

زندگی روزمره بر پایه کشت برنج آبی و تقویم صومعه می‌گذرد. هر روستای بزرگ‌تر یک ویهارا و راهبانش را پشتیبانی می‌کند و سال حول Poi Sangken می‌چرخد، جشن آب در آوریل که در آن تندیس‌های بودا بیرون آورده و شسته می‌شوند، و پس از آن اعتکاف فصل باران و هدیه دادن جامه که آن را به پایان می‌برد. صومعه‌ها همچنین نسخه‌های دست‌نویس دارند به خطی گرد از نوع برمه‌ای و شانی: متون دینی، سالنامه‌ها و راهنماهای آیینی که در مراسم با صدای بلند خوانده می‌شوند. باورهای ارواح کهن‌تر زیر پوشش بودیسم ناپدید نشده‌اند: آیین‌های فراخواندن جان سرگردان شخص، یعنی khon، هنوز برگزار می‌شوند. خانه‌ها به سنت بر پایه‌هایی از چوب و بامبو ساخته می‌شدند، عادتی تایی که در کنار آجر و بتن باقی مانده است. زنان در خانه بافندگی می‌کنند و دامن دستباف همچنان نشانه هویت در جشن‌ها و عروسی‌هاست. از نظر رسمی آیتون‌ها در طبقه‌بندی «Man (Tai speaking)» در فهرست قبایل برنامه‌ریزی‌شده در مناطق کوهستانی خودمختار آسام قرار می‌گیرند، برچسبی اداری که با خویشاوندان بودایی تای‌شان مشترک است. در عمل آنان با فاکه، خامتی، خامیانگ و تورونگ در آموزش زبان، احیای خط و جشن‌های مشترک نزدیک همکاری می‌کنند، زیرا هیچ‌یک از این جماعات آن‌قدر بزرگ نیست که این کار را به تنهایی پیش ببرد. پرسش باز ساده است: آیا زبانی که در شماری اندک از روستاها گفته می‌شود می‌تواند نسل دیگری را دوام آورد؟