اروتیک سمپان

سمپان‌ها قوم کوچکی در ساحل جنوبی گینه نوی اندونزی‌اند. آنچه آنان را متمایز می‌کند کمتر چیزی است که بازدیدکننده ببیند و بیشتر چیزی است که بشنود. سرزمین‌شان در دشت‌های پست و مرطوب میان دو همسایه‌ی بسیار شناخته‌شده‌تر قرار دارد: کامورو در غرب و آسمات در شرق. زمین در هر سه سو تقریباً یکسان است: رودخانه‌های جزرومدی، آبراهه‌های حرا، باتلاق‌های ساگو و خط ساحلی‌ای که باران و دریا پیوسته آن را دوباره ترسیم می‌کنند. سمپان بودن بیش از هر چیز بر زبان استوار است و بر این‌که صرفاً روستای دیگری از گروه‌های بزرگ‌تر دو سوی آن نباشند.

زبان آنان که با نام ناراراپی هم ثبت شده، به شاخه‌ی آسمات-کامورو از خانواده‌ی ترانس-گینه نو تعلق دارد. نزدیک‌ترین خویشاوند آن کامورو است، پس سفر در امتداد این ساحل یعنی عبور از زنجیره‌ای از زبان‌های خویشاوند، نه گذر از مرزی تیز میان آن‌ها. سمپان حداکثر چند هزار گویشور دارد و در خانه‌ها و کار روزانه زنده است، نه در کلاس‌های درس. اندونزیایی زبان مدرسه، دولت و امور رسمی است.

همان‌گونه که در سراسر این نوار ساحلی دیده می‌شود، زندگی روزمره بر محور باتلاق می‌چرخد. نخل‌های ساگو نشاسته‌ی اصلی غذا را فراهم می‌کنند، رودخانه‌ها و دهانه‌ها ماهی و خرچنگ می‌دهند، و قایق تک‌درخت شیوه‌ی معمول سفر، حمل غذا و دیدار خویشاوندان است. اداره‌ی استعماری هلند و سپس، از دهه‌ی 1960، حکومت اندونزی مردمان این ساحل را به سوی روستاهای ثابت با مدرسه و کلیسا سوق داد. این کار با عادت دیرینه‌ی جابه‌جایی میان سکونتگاه‌ها و مناطق فصلی تهیه‌ی غذا به‌آسانی سازگار نبود. میسیون‌های مسیحی در همان دوره آمدند و بیشتر سمپان‌ها امروزه مسیحی‌اند، هرچند باورهای کهن درباره‌ی نیاکان و نیروهای زمین و آب از میان نرفته‌اند.

در منابع مکتوب، سمپان‌ها بیشتر به صورت مدخلی در یک بررسی زبانی یا اشاره‌ای گذرا در آثار مربوط به آسمات و کامورو ظاهر می‌شوند، که هنر حکاکی‌شان دهه‌ها گردآورندگان و مردم‌شناسان را جذب کرد. این پیشینه‌ی اندک بیش از آن‌که از خود سمپان‌ها بگوید، از این می‌گوید که غریبه‌ها کجا را برای نگاه کردن برگزیدند. آنان همچنان جامعه‌ای متمایز با زبان ویژه‌ی خود هستند، در ساحلی که هنوز تقریباً جاده‌ای ندارد.