اروتیک سابار

سابارها یکی از کهن‌ترین نام‌ها را در اسناد هند بر خود دارند. متون سانسکریتی که مدت‌ها پیش از دوران مشترک نوشته شده‌اند، از شابارها به‌عنوان مردمانی جنگل‌نشین یاد می‌کنند که فراتر از مرز زندگی روستایی یکجانشین می‌زیستند. رامایانا شاباری را از میان آنان می‌آورد، پیرزنی که در روایت‌های عامیانه توت‌های وحشی را می‌چشید تا فقط شیرین‌هایش را به راما پیشکش کند. امروزه این نام به جوامع آدیواسی در کمربند تپه‌ای و جنگلی شرق هند تعلق دارد: اودیشا، جارکند و شهرستان‌های خشک با خاک سرخ در غرب ایالت بنگال غربی، مانند پورولیا و مدینی‌پور. املای نام با زبان محلی تغییر می‌کند (ساوار، سابارا، شابار، سائورا) و جوامعی که این نام را بر خود دارند یک واحد یکدست تشکیل نمی‌دهند. آنچه میانشان مشترک است، ادعای آن نام باستانی و زندگی درازمدتی نزدیک به جنگل است.

زبانشان با زبان همسایگانشان یکی است. بیشتر سابارها در بنگال، جارکند و شمال اودیشا به بنگالی، اودیه یا گویش محلی سادری سخن می‌گویند که همگی زبان‌های هندوآریایی‌اند. سائوراهای جنوب اودیشا، که اغلب زیر همین نام خویشاوند آنان به شمار می‌آیند، زبان سورا را حفظ کرده‌اند که زبانی موندایی از خانوادهٔ آسترو-آسیایی است. دین نیز به همین شکل لایه‌لایه است. خانواده‌ها جشن‌های هندو را برگزار می‌کنند، اما ایزدان روستا و ارواح جنگل همچنان نذورات خاص خود را دریافت می‌کنند. چشمگیرترین پیوند به پوری می‌رسد. داستان پیدایش جاگانات می‌گوید که این خدا نخست در جنگل به دست ویشواواسو، سرکرده‌ای سابار، پرستیده می‌شد، پیش از آنکه به معبد برده شود. خادمان دایتاپاتی، که در جشن رات یاترا وظایف ویژه‌ای دارند، خود را از تبار آن خاندان سابار می‌دانند.

تاریخ معاصر دشوارتر است. بر پایهٔ قانون قبایل جنایتکار، که نخستین بار در 1871 تصویب شد، مدیران استعماری لودها سابارها و خریا سابارهای بنگال را جنایتکاران موروثی خواندند و این کار جوامعی کامل را زیر ثبت‌نام و نظارت پلیس قرار داد. این قانون پس از استقلال لغو شد و این گروه‌ها در 1952 به‌طور رسمی از فهرست قبایل جنایتکار خارج شدند، اما ننگ آن بیش از خود قانون دوام آورد. در 1998 بودان سابار، مردی از خریا سابارهای پورولیا، در بازداشت پلیس جان باخت. ماهاسوتا دوی، نویسنده‌ای که سال‌ها با این جامعه کار کرده بود، پرونده را به دادگاه و به کانون توجه ملی کشاند. نام او به نقطهٔ گردهمایی قبایل خارج‌شده از فهرست در سراسر هند بدل شد و یک گروه تئاتر در احمدآباد آن را نام خود برگزید. بسیاری از سابارها هنوز در حاشیهٔ جنگل زندگی می‌کنند، هیزم و فرآورده‌های جنگلی گرد می‌آورند و به کارمزدی فصلی می‌پردازند. در جارکند، آنان در شمار گروه‌های قبیله‌ای به‌ویژه آسیب‌پذیر قرار دارند که برای حمایت دولتی برگزیده شده‌اند.