اروتیک خشک‌ها

خشک اسمی است که پیش از آنکه به‌عنوان نام مکان با آن آشنا شوید، به‌عنوان نام خانوادگی با آن برمی‌خورید. این نام به قبیله‌ای با تبار بلوچ اشاره دارد که در دشت بالادست رود سند در استان سند پاکستان ساکن شده‌اند و خانواده‌هایی نیز در بلوچستان و جنوب پنجاب دارند. مانند بیشتر نام‌های قبیله‌ای بلوچ که به شرق برده شده‌اند، این نام کمتر ادعایی بر سرزمین است و بیشتر ادعایی بر تبار: خشک‌ها یکی از تبارهای بی‌شمار طوایفی هستند که نظام قبیلگی گسترده‌تر بلوچ را می‌سازند، بنابراین یک خشک اهل لارکانا و یک خشک اهل کراچی از نظر شجره‌نامه خویشاوندند، نه به‌سبب همسایگی. خود واژه در فارسی و بلوچی به معنای «خشک» است، هرچند نام‌های قبیله‌ای از این دست به ندرت خودشان را توضیح می‌دهند.

وضعیت زبانی تا حد زیادی نشان می‌دهد که استقرار تا کجا پیش رفته است. بلوچی به شاخه‌ی شمال‌غربی ایرانی تعلق دارد و با کردی و فارسی خویشاوند است. سندی از شاخه‌ی هندوآریایی است و به پنجابی و اردو نزدیک‌تر است. امروزه بیشتر خشک‌ها با زبان سندی بزرگ می‌شوند، و بلوچی عمدتاً در خانواده‌هایی که به سمت بلوچستان نزدیک‌ترند حفظ شده، و اردو از طریق مدرسه و تلویزیون وارد می‌شود. زبان نیاکانی و زبان روزمره از شاخه‌های متفاوت همان خانواده‌ی بزرگ‌اند، و این همان کاری است که چند قرن مهاجرت به شرق با یک قوم می‌کند.

مهاجرت هیچ‌گاه رویدادی واحد نبود. گروه‌های بلوچ طی نسل‌ها به سند نفوذ کردند و این الگو زیر حکومت تالپورها، سلسله‌ای بلوچ که از اواخر قرن هجدهم تا الحاق سند به بریتانیا در سال 1843 بر سند حکم راند، به چیزی دائمی بدل شد. خانواده‌های قبیلگی بلوچ در استانی زمین در اختیار گرفتند که جمعیت کشاورزش بلوچ نبود، و شکل مالکیت روستایی هنوز آثاری از آن ترتیب را دارد. اقتدار درون قبیله از طریق ریش‌سفیدان و سرپرستان خانوار اعمال می‌شود، و اختلافات اغلب پیش از آنکه کسی به دادگاه فکر کند، در حضور ایشان و با گفت‌وگو حل می‌شود.

دین اسلام سنی است، اما به سبک سندی و نه به سبک صحرایی: التزام به مسجد در کنار دلبستگی عمیق به زیارتگاه‌های صوفیان، جایی که سالگرد درگذشت یک ولی هنوز جمعیت را گرد می‌آورد، با طبل و حضور تا سحر، آیینی که موعظه‌های اصلاح‌طلبانه هرگز نتوانسته‌اند آن را متوقف کنند. آبیاری با کانال، بالادست سند را به سرزمین برنج، گندم و پنبه بدل کرده است، و در دهه‌های اخیر بخش ثابتی از خانواده‌های خشک برای کار به سوی کراچی و کشورهای خلیج کشیده شده‌اند. این نام همراه ایشان سفر می‌کند، و این دقیقاً نکته‌ی آن است.