اروتیک نا

مردم نا، که نامشان به صورت «ناه» نیز نوشته می‌شود، جامعه‌ای کوچک‌اند که در دره‌های بالادست سوبانسیری در منتهی‌الیه شمال آروناچال پرادش زندگی می‌کنند، نزدیک به خطی که هند را از تبت جدا می‌کند. آنچه آنان را متمایز می‌کند این است که هم‌زمان به دو جهان تعلق دارند. زبانشان بخشی از خانوادهٔ تانی است، همانند زبان‌های تاگین، نیشی، گالو و آدی در جنوب، اما زندگی دینی‌شان رو به شمال دارد، به سوی بودیسم فلات تبت. آنان همان مردم نا در جنوب‌غرب چین نیستند که بیشتر با نام موسو شناخته می‌شوند. این دو قوم نام‌های مشابهی دارند و جز آن چیز زیادی مشترک ندارند.

روستاهای آنان در منطقهٔ تاکسینگ، در ناحیهٔ سوبانسیری علیا، قرار دارند. این سرزمینی از دامنه‌های شیب‌دار جنگلی، ستیغ‌های سرد و مرتفع و رودخانه‌هایی است که آب سوبانسیری را در مسیرش به سوی آسام تأمین می‌کنند. حتی با معیارهای آروناچال دورافتاده است و در دوران جدید مرز بیش از هر عامل دیگری آن را شکل داده است. چین ادعا دارد که بیشتر آروناچال تبت جنوبی است و یکی از نخستین درگیری‌های مسلحانهٔ میان دو کشور در سال 1959 در لونگجو، در حوضهٔ بالادست سوبانسیری، رخ داد. زمانی مردم، کالا و زائران در هر دو جهت از این مرز عبور می‌کردند. امروز این خط به شدت زیر نظر است.

زبان نا بخشی از شاخهٔ تانی خانوادهٔ چینی-تبتی است و معمولاً نزدیک به تاگین، زبان اصلی این ناحیه، دسته‌بندی می‌شود. از آنجا که شمار بسیار اندکی به آن سخن می‌گویند، این زبان بیشتر در خانه و روستا زنده مانده است. هندی که زبان مشترک روزمره در سراسر آروناچال است، برای مدرسه، بازار و کار با دولت به کار می‌رود. زبان‌های کوچک در سراسر این ایالت به همین شیوه در برابر هندی و انگلیسی عقب می‌نشینند.

تفاوت نا با خویشاوندان تانی‌شان بیش از هر جا در دین است. بیشتر گویشوران تانی یا آیین کاهن‌محور خود را حفظ کردند که امروز تا حدی با نام دونی-پولو سازمان یافته است، یا مسیحی شدند. اما نا در شمار مردمان بودایی ایالت قرار می‌گیرند، همراه با گروه‌های مرزی شمالی مانند مونپا، ممبا و خامبا. این امر پیوند طولانی آنان با تبت از راه گذرگاه‌های کوهستانی را نشان می‌دهد. جز پیمایش‌های دولتی و فهرست زبان‌ها، چیز زیادی دربارهٔ نا نوشته نشده است، بنابراین بخش بزرگی از آنچه زندگی‌شان را از آن خودشان می‌کند، از تاریخ تبارها تا جشن‌ها، به جای نوشته‌های چاپی در حافظه نگه داشته می‌شود. برای قومی به این کوچکی، این امر سنت‌هایشان را در معرض خطر قرار می‌دهد، اما در عین حال آن‌ها را در دست خودشان نگه می‌دارد.