اروتیک مازوری‌ها

ماسوری‌ها مردمی هستند که هویتشان ترکیبی بود از عناصری که ناسیونالیست‌های دو سوی مرز به سختی می‌توانستند با هم جور کنند. آنان به گویشی لهستانی سخن می‌گفتند، به شکل لوتری عبادت می‌کردند و قرن‌ها وفادار به تاج پروس بودند. سرزمینشان ماسوری است، منطقه‌ای از دریاچه‌ها و جنگل‌ها در شمال شرقی لهستان که زمانی مرز جنوبی پروس شرقی بود. شهرهایی چون الک، گیژیچکو و مرونگوو میان بیش از دو هزار دریاچهٔ یخچالی قرار دارند.

بیشتر ماسوری‌ها از مهاجرانی هستند که از مازوویا، منطقهٔ اطراف ورشو، به سوی شمال کوچ کردند. آنان از قرن چهاردهم به این سرزمین آمدند تا بخشی از منطقهٔ وسیع و کم‌جمعیتی را کشاورزی کنند؛ وضعیتی که پس از فتح پروسیان بالتیک به دست شوالیه‌های توتونی همچنان ادامه یافت. نقطهٔ عطف سال 1525 بود. آلبرشت، آخرین استاد بزرگ این فرقه در پروس، به کیش لوتری گروید و سرزمین را به دوکنشینی غیرروحانی زیر فرمان پادشاه لهستان بدل کرد. دهقانان لهستانی‌زبانش نیز به دنبال او به اصلاح دینی پیوستند و همین ایمان آنان را از لهستانی‌زبانان کاتولیک منطقهٔ همسایه، وارمیا، متمایز ساخت. دین تا عمق زندگی روزمره نفوذ کرد. روستاها از کتاب‌های سرود به زبان لهستانی می‌خواندند و در قرن نوزدهم جنبشی احیاگرانه به رهبری غیرروحانیون، به نام گرومادکی، کشاورزان را در خانه‌های شخصی گرد هم آورد تا دعا کنند و موعظه کنند.

زبان ماسوری‌ها واژگان فراوانی از آلمانی گرفته بود و بیشتر گویشوران، استفاده از آن را با خود را پروسی خواندن در تضاد نمی‌دیدند. در همه‌پرسی سال 1920 دربارهٔ پیوستن این منطقه به لهستان، بیش از 97 درصد به ماندن در پروس شرقی رأی دادند. از اواخر قرن نوزدهم، بسیاری از خانواده‌ها به معادن زغال‌سنگ رور رفتند و در آنجا بیشتر از کارگران معدن کاتولیک لهستانی جدا ماندند. در سال 1938 دولت نازی بخش بزرگی از نام‌های جغرافیایی اسلاوی و بالتیکی منطقه را با نام‌های آلمانی جایگزین کرد، به عنوان بخشی از کارزاری گسترده‌تر علیه گذشتهٔ اسلاوی‌اش.

جنگ جهانی دوم زندگی ماسوری‌ها را به شکلی که بود پایان داد. منطقه در سال 1945 به لهستان رسید و بیشتر مردم یا از پیشروی شوروی گریختند یا پس از آن اخراج شدند. مقامات لهستانی با کسانی که ماندند همچون بومیان اصیل برخورد کردند که می‌توانستند شهروند لهستان شوند. با این همه، بدگمانی، از دست رفتن دارایی و زیستن به عنوان لوتری در کشوری کاتولیک، در دهه‌های بعد مهاجرت پیوسته به آلمان غربی را موجب شد. امروز تنها جامعه‌ای کوچک در لهستان هنوز این نام را به کار می‌برد. جهان کهن در داستان‌های پرمهر زیگفرید لنتس دربارهٔ روستای ساختگی سولایکن زنده است. همچنین در نام مرونگوو باقی مانده است که پس از کرشتوف مرونگوویوس، کشیش و پژوهشگر لوتری اهل همان منطقه که از زبان لهستانی دفاع می‌کرد، تغییر نام داد.