اروتیک کشتریاهای مانیپوری

منی‌پوری کشتریا نامی است که هندوهای میتی پس از آن برگزیدند که پادشاهانشان آیین ویشنوئی را پذیرفتند، و این نام ادعایی را در خود دارد: مردم دره ایمفال از آرجونا نسب می‌برند، قهرمان حماسهٔ مهابهاراتا که با شاهدختی از سرزمینی به نام منی‌پور ازدواج کرد. این نام رتبهٔ طبقاتی را نشان می‌دهد نه قومیتی جدا. مردمی که زیر این برچسب قرار می‌گیرند میتی‌اند. آنان به همان زبان چینی-تبتی سخن می‌گویند، به همان هفت تیره تعلق دارند و در همان دره بیضی‌شکل پیرامون ایمفال و دریاچهٔ لوکتک زندگی می‌کنند که تپه‌های اطرافش بیشتر خانهٔ مردمان ناگا و کوکی-زو است. آنچه آنان را از دیگران متمایز می‌کند لایه‌ای از هندوئیسم متأثر از بنگال است که روی دینی کهن‌تر میتی نشسته، و این دو هرگز کاملاً از هم جدا نشدند. این دگرگونی در آغاز قرن 18 و در دوران پادشاه پامهیبا آغاز شد که با لقب برگرفته از فارسی‌اش، غریب‌نواز، یاد می‌شود. او به دست معلمی ویشنوی از سیلهت آیین‌پذیر شد و ایمان را امری دولتی ساخت. سنت می‌گوید او دستور داد نسخه‌های کهن پویا سوزانده شوند. نوهٔ او بهاگیاچاندرا عبادت را به هنر بدل کرد. رقص راس لیلای منی‌پوری، با گام‌های چرخشی آهسته و دامن‌های استوانه‌ای سفت، به دوران او نسبت داده می‌شود و او تندیس گوویندجی را نصب کرد که هنوز در ایمفال پرستیده می‌شود. سپس فاجعه رسید. اشغال برمه‌ای از 1819 تا 1826، که به «ویرانی هفت‌ساله» معروف است، بخش بزرگی از دره را خالی کرد. پناهندگان در کاچار، سیلهت و تریپورا ساکن شدند و نوادگانشان هنوز روستاها و معابد منی‌پوری را نگاه می‌دارند. پس از جنگ 1891 سلطهٔ بریتانیا برقرار شد و پادشاهی در سال 1949 به هند پیوست.

می‌توان دید که دو دین در زندگی روزمره کجا به هم می‌رسند. خانوادهٔ ویشنوی ممکن است کیرتان بخواند، پیشانی‌ها را با خمیر چوب صندل نشان کند و از گوشت پرهیز کند، در حالی که ماهی تخمیرشدهٔ نگاری همچنان بر سفره می‌ماند. همان خانواده هنوز خدایان خانه و تیره را از سنت کهن‌تر سناماهی گرامی می‌دارد. جشن لای هارائوبا، که در آن کاهنه‌های مایبی آفرینش جهان را بازنمایی می‌کنند، همزمان با اعیاد مقدس هندو برگزار می‌شود. سنکیرتانا، یعنی نواختن طبل، آواز و رقصی که همراه آیین‌هایی از تولد تا مرگ است، در فهرست میراث ناملموس یونسکو ثبت شده است. افسران بریتانیایی چوگان مدرن را در اواسط قرن 19 از بازیکنان میتی آموختند. خود برچسب کشتریا محل مناقشه است. جنبش احیایی که در طول قرن 20 رشد کرد، شجرهٔ خانوادگی مهابهاراتا را رد می‌کند، خط میتی مایک را احیا کرده و برخی خانواده‌ها را به پرستش سناماهی بازگردانده است. مطالبات اخیر برای دریافت وضعیت قبیلهٔ فهرست‌شده با ادعای کهن تعلق به طبقهٔ جنگاوران چندان سازگار نیست. در سال 2023 حکم دادگاهی دربارهٔ این مطالبه به آغاز خشونت قومی مرگباری با جوامع کوکی-زو کمک کرد. کسانی که این نام را دارند هنوز بر سر آن بحث می‌کنند.