اروتیک کاپسیکی

کاپسیکی‌ها در قله‌های آتشفشانی و ستون‌های بازالتیِ کوه‌های ماندارا زندگی می‌کنند و میان مرز شمال‌شرقی نیجریه و شمال دورافتادهٔ کامرون پراکنده‌اند. در سوی نیجریه معمولاً آنان را هیگی یا کامو می‌نامند؛ کاپسیکی نامی است که بر دامنه‌های کامرونی ماندگار شده است. کوه‌ها تصادفی نیستند، بلکه دلیلِ وجودِ این گروه به شکل کنونی‌اش هستند. برای قرن‌ها، رشته‌کوه ماندارا سرزمین پناهگاهی بود برای مردمانی که از پیوستن به امارت‌های اسلامیِ دشت سر باز زدند، و روستاهای کاپسیکی بر تراس‌های بلند بالای دره‌های تنگ خوشه زده‌اند، با ارزن و سورگوم که بر دیوارهای سنگیِ دست‌ساز کاشته می‌شوند و در امتداد دامنه‌ها بالا می‌روند.

این زبان به شاخهٔ چادی خانوادهٔ آفروآسیایی تعلق دارد، همان خانوادهٔ گستردهٔ هاوسا، هرچند کاپسیکی در گوشه‌ای آرام‌تر از آن جای دارد و با مجموعهٔ زبان‌های کوچک کوه‌های ماندارا که اطرافش هستند بیش از زبان مشترک منطقه‌ای وجه اشتراک دارد. هاوسا به‌عنوان زبان دوم برای تجارت گسترده صحبت می‌شود، و زبان فرانسوی یا انگلیسی، بسته به اینکه از کدام سوی مرز به آن نگاه شود، در مرتبهٔ بعد قرار می‌گیرد.

تصویر دینی لایه‌لایه‌تر از آن است که یک برچسب واحد نشان می‌دهد. اسلام نفوذ واقعی‌ای داشته است، به‌ویژه در شهرهای بازاری و در حاشیهٔ دشت‌ها، اما روستاهای کوهستانی از نظر تاریخی به شیوه‌های بومی پایبند مانده‌اند؛ نظامی که بر محور نیاکان تبار، متخصصان طبقهٔ آهنگر و خرچنگ فالگیر سازمان یافته است، و در آن یک خرچنگ کوچک آب‌شیرین با خواندن شیوهٔ برهم زدن آرایش چوب‌ها و سنگ‌ها مشورت می‌شود. مسیحیت از طریق کار مبلغان قرن بیستم وارد شد و پیروان خاص خود را دارد. در عمل، بسیاری از خانواده‌ها بسته به مناسبت میان این چارچوب‌ها جابه‌جا می‌شوند، و اسلام در بافت کاپسیکی بیشتر با تعهدات کهن همزیستی دارد تا آنکه کاملاً جای آن‌ها را بگیرد.

طبقهٔ آهنگران، که با نام rerhe شناخته می‌شوند، یکی از متمایزترین ویژگی‌های زندگی اجتماعی کاپسیکی است. آهنگران درون‌همسرند و به کار آهن، سفال، موسیقی، فال و خاک‌سپاری مردگان می‌پردازند؛ تمرکز کارهایی با بار آیینی که آنان را در عین حال ناگزیر و از نظر اجتماعی جدا از دیگران می‌سازد. فراتر از کوره، کاپسیکی‌ها به رقص‌های تشییع جنازهٔ پیچیده‌شان شناخته می‌شوند، که در آن پیکر مرده پیش از دفن به حالت ایستاده نگه داشته شده و در روستا گردانده می‌شود، و نیز به سنت پایدار مجسمه‌سازی نقش‌دار در گِل. انسان‌شناس هلندی Walter van Beek از اوایل دههٔ 1970 میلادی با این جامعه کار کرده است، و بخش بزرگی از آنچه بیگانگان دربارهٔ زندگی آیینی کاپسیکی می‌دانند از این همکاری طولانی می‌گذرد.