اروتیک گاگائوزها

گاگائوزها مردمی ترکی‌زبان و مسیحی ارتدوکس‌اند، ترکیبی آن‌قدر غیرمعمول که تقریباً همه‌ی چیزهایی را که درباره‌ی نحوه‌ی برداشت دیگران از آن‌ها و نحوه‌ی برداشت خودشان از خودشان وجود دارد شکل داده است. حدود 150,000 نفر در گاگائوزیا زندگی می‌کنند، یک واحد سرزمینی خودمختار در جنوب مولداوی، و جوامع کوچک‌تری در استپ بوجاک در جنوب غربی اوکراین و جیب‌هایی در بلغارستان، رومانی و جنوب قفقاز پراکنده‌اند. زبان آن‌ها به شاخه‌ی اغوز از زبان‌های ترکی تعلق دارد و بسیار نزدیک به ترکی و آذربایجانی است؛ یک گاگائوزی‌زبان و یک ترک استانبولی معمولاً پس از چند دقیقه تطبیق می‌توانند با هم تفاهم کنند. اما مراجع فرهنگی، مانند روزهای قدیسان، غسل تعمید و ریتم تقویم ارتدوکس، در جهت مخالف کشیده می‌شوند.

منشأ آن‌ها واقعاً نامعلوم است. مهم‌ترین نظریه‌ها خاستگاه آن‌ها را یا به قبایل کوچ‌نشین ترک (پچنگ‌ها، کومان‌ها، اوغوزها) نسبت می‌دهند که در دوره‌ی میانه به بالکان مهاجرت کردند و ارتدوکس را از همسایگان بلغار و بیزانسی خود پذیرفتند، یا به مسیحیان بالکانی که زیر حکومت عثمانی به زبان ترکی گرویدند. خود این جامعه به روایت نخست تمایل دارد. آنچه مستند است، اسکان مجدد دوران جدید است: در اواخر قرن 18 و اوایل قرن 19، روستاهای گاگائوزی از بلغارستان تحت حکومت عثمانی به سمت شمال و به بوجاکِ آن زمان که زیر سلطه‌ی روسیه بود کوچیدند؛ آن‌ها از جنگ‌ها می‌گریختند و به دنبال زمین‌هایی بودند که حکومت تزاری اعطا می‌کرد. روستاهایی که بنیان نهادند، یعنی کومرات، چادیر-لونگا و ولکانشتی، هنوز هسته‌ی جمعیتی اصلی‌اند.

زندگی روزمره بیشتر کشاورزی و بی‌تکلف است: تاکستان، مزارع آفتاب‌گردان، گوسفند، و سنت قوی خانگی شراب‌سازی که نوشیدنی‌ای تولید می‌کند که بیشتر به یک نوشیدنی روزانه شبیه است تا بطری مخصوص مشتریان خبره. قواعد میزبانی سخت‌گیرانه است؛ میهمان پیش از آنکه درباره‌ی هدفش پرسیده شود غذا داده می‌شود، و سلسله‌مراتب خانوادگی به معنای قدیمی‌تر محافظه‌کارانه است، با احترام به بزرگ‌ترها که در زندگی پس از شوروی کاملاً فرسوده نشده است. شیوه‌های عامیانه لایه‌های پیش‌مسیحی را زیر ظاهر ارتدوکس حفظ کرده‌اند: جشنواره‌ی هدرلز در 6 مه که آغاز سال شبانی را نشان می‌دهد، و مجموعه‌ای از آیین‌های کشاورزی که به سنت جورج و سنت دمتریوس پیوند دارند و هرچه بیشتر تماشایشان کنید، شمنی‌تر به نظر می‌رسند.

از نظر سیاسی، گاگائوزها در سال 1994 پس از رویارویی پرتنشی که نزدیک بود منطقه‌ی جدایی‌طلب دومی در کنار ترانس‌نیستریا پدید آورد، خودمختاری را از مولداوی به دست آوردند. این ترتیب برقرار است اما ناپایدار: کومرات به سمت مسکو تمایل دارد، کیشیناو به سمت بروکسل، و گاگائوزها خود را در حال چانه‌زنی برای نفوذ یک ملت کوچک میان میدان‌های جاذبه‌ی بسیار بزرگ‌تر می‌بینند.