اروتیک فون

فون‌ها مردم پادشاهی کهن داهومی‌اند، دولتی متمرکز که از اوایل سدهٔ هفدهم تا زمانی که فرانسوی‌ها در 1894 آن را منحل کردند، یک‌سوم جنوبی بنین امروزی را اداره می‌کرد. قلب سرزمین آنان فلات اطراف آبومه است که از راه آلادا و اویداه به سوی ساحل اقیانوس اطلس فرود می‌آید؛ منطقه‌ای از نخلستان، مرداب‌های ساحلی و زمین‌های کشاورزی با خاک سرخ، نه آن جغرافیای چشمگیری که مردم معمولاً با غرب آفریقا پیوند می‌دهند. فون‌ها هستهٔ جمعیتی بنین‌اند و زبانشان، که آن هم فون نامیده می‌شود، به خوشهٔ گبه از شاخهٔ کوا در خانوادهٔ نیجر-کنگو تعلق دارد. گبه را بهتر است زنجیره‌ای از زبان‌های بسیار خویشاوند دانست که در دو سوی مرز بنین، توگو و نیجریه به‌تدریج در یکدیگر می‌آمیزند: اوه در غرب، آجا در داخل، گن نزدیک ساحل، و فون به‌عنوان لنگرگاه شرقی. گویشوران معمولاً با تلاش می‌توانند گویش‌های همسایه را دنبال کنند، و اگون (گون) از منطقهٔ پورتو-نوو گاهی زیرگروهی از فون شمرده می‌شود و گاهی خویشاوند آنان و نه بخشی از خود فون به معنای دقیق.

داهومی واقعیت تاریخی‌ای است که همه‌چیز را دربارهٔ شیوهٔ معرفی فون‌ها از خودشان شکل می‌دهد. این پادشاهی‌ای نظامی با بوروکراسی درباری بود، با ارتشی دائمی که به‌گونه‌ای مشهور هنگ زنانی را دربر داشت که اروپایی‌ها آمازون‌ها می‌نامیدند، و با درگیری عمیق و ناخوشایندی در تجارت بردهٔ اقیانوس اطلس از راه بندر اویداه. این تاریخ زخمی نیست که فون‌ها پنهانش کنند؛ کاخ‌های سلطنتی آبومه جزو میراث جهانی یونسکو هستند، پارچه‌های آپلیکه‌ای دربار شکل هنری شناخته‌شده‌ای‌اند، و جشنوارهٔ سالانهٔ ودون که هر ژانویه برگزار می‌شود، پیروان را از سراسر اطلس سیاه گرد می‌آورد.

کاتولیک‌گری در دوران فرمانروایی فرانسه ریشه دواند و همچنان دین نهادی غالب است، اما زندگی دینی فون‌ها به‌ندرت فقط یک چیز است. ودون (نظام بومی‌ای که وودوی هائیتی و وودوی لوئیزیانا از آن برآمده‌اند) هرگز کنار گذاشته نشد، و بیشتر خانوارهای فون بدون دلهرهٔ الهیاتی چندانی میان این دو رفت‌وآمد می‌کنند. کاتولیکِ غسل‌تعمیدیافته ممکن است همچنین محرابی برای ودون خانوادگی نگه دارد، با پیشگوی بوکونون که از نظام فا با شانزده نشانه بهره می‌گیرد مشورت کند، و تعهدات خود نسبت به نیاکان را در جشن‌های مشخص به جا آورد. آشپزی بر پایهٔ حلیم‌های ذرت و کاساوا، خورش‌های روغن نخل، و چاشنی تخمیرشدهٔ آفیتین است؛ اگبو، شکل‌های طبل‌نوازی و رقص با نوارهای پارچه‌ای، و سنت‌های لقب‌های ستایشی دربار آبومه همگی در کاربرد فعال‌اند و نه آنکه به‌عنوان فولکلور حفظ شده باشند.