اروتیک دمتا

دمتا مردمی کوچک در ساحل شمالی پاپوا هستند. آنچه آنان را متمایز می‌کند نه شمارشان، بلکه جایگاهشان است: نواری کوتاه از ساحل اقیانوس آرام در شهرستان (کابوپاتن) جایاپورا، در غرب مرکز استان، در بخشی که نام آنان را بر خود دارد. روستاهایشان رو به دریا هستند و تپه‌های جنگلی از نزدیک پشت آن‌ها سر برمی‌آورند و زندگی روزمره میان این دو جریان دارد. خانوارها در خلیج‌ها و صخره‌های مرجانی ماهیگیری می‌کنند، در باغ‌ها کار می‌کنند و ساگو فرآوری می‌کنند؛ ساگو مغز نشاسته‌ای نوعی نخل است که هنوز در سراسر مناطق پست گینه نو پایه تغذیه است.

زبان آنان، دمتا، با نام‌های سواری و موریس نیز ثبت شده است. این زبان، زبانی پاپوایی است. برخلاف اورمو یا توباتی، که در جاهای دیگر همین ساحل به آن‌ها سخن گفته می‌شود، از زبان‌های آسترونزیایی نیست و زبان‌شناسان عموماً آن را با زبان‌های سنتانی در منطقه دریاچه‌ای داخل خشکی در یک گروه قرار می‌دهند. شمار گویشوران حداکثر چند هزار نفر است. همانند همه جای پیرامون جایاپورا، مالایی پاپوایی و زبان اندونزیایی اکنون بخش زیادی از گفتگوهای روزمره را، به‌ویژه میان جوانان، بر عهده دارند. بقای این زبان به این بستگی دارد که خانواده‌ها همچنان در خانه به آن سخن بگویند.

مبلغان پروتستان هلندی مسیحیت را به این ساحل آوردند و امروز بیشتر دمتاها پروتستان‌اند. کلیسای روستا به همان اندازه که مرکزی دینی است، مرکزی اجتماعی نیز هست، اما جای ساختارهای کهن‌تر را نگرفته است. دمتاها به منطقه عرفی تابی تعلق دارند که مامتا نیز نامیده می‌شود و منطقه جایاپورا را دربرمی‌گیرد. در اینجا طایفه‌ها زمین، بیشه‌های ساگو و آب‌های ماهیگیری را در اختیار دارند و قانون عرفی، که آدات نامیده می‌شود، تعیین می‌کند چه کسی می‌تواند از آن‌ها بهره ببرد. مردم‌شناسان مدت‌هاست یادآور شده‌اند که رهبری در این بخش از ساحل گرایش دارد از راه خطوط طایفه‌ای منتقل شود. در مقابل، در کوهستان‌ها، مردان صاحب‌نفوذ از نظر تاریخی جایگاه خود را با ثروت و اقناع ساخته‌اند.

رخدادهای بزرگی در نزدیکی این منطقه روی داده‌اند. در آوریل 1944 نیروهای آمریکایی در جریان عملیات تصرف هولاندیا، شهری که اکنون جایاپورا نامیده می‌شود، در خلیج‌های این ساحل پیاده شدند. در دهه 1960، دمتاها مانند همه مردم پاپوا از حکومت هلند به حکومت اندونزی منتقل شدند. از آن زمان، رشد جایاپورا مردم را برای تحصیل و کار به سوی شهر کشانده است. روستاهای زادگاهی همچنان جایی هستند که پیوندهای طایفه‌ای، حقوق زمین و آیین‌ها در آنجا حفظ می‌شوند.