اروتیک یی‌ها

قوم یی یکی از بزرگ‌ترین اقلیت‌های به‌رسمیت‌شناخته‌شده در چین است که نزدیک به نه میلیون نفر در مناطق کوهستانی داخلی، جایی که Yunnan، Sichuan، Guizhou و Guangxi به هم می‌رسند، پراکنده‌اند. «یی» بیشتر یک چتر اداری است تا خودتوصیفی: این واژه ده‌ها جامعه را دربر می‌گیرد، از جمله Nuosu، Sani، Lipo، Axi، Phù Lá، Azha و بسیاری دیگر، که اغلب زبان یکدیگر را نمی‌فهمند و اگر به حال خود رها شوند، لزوماً هویت مشترکی را ادعا نمی‌کنند. آنچه در سجل قوم‌نگاران این گروه‌ها را به هم پیوند می‌دهد، خانواده‌ای از زبان‌های Loloish با خویشاوندی نزدیک در شاخه Tibeto-Burman از خانواده Sino-Tibetan است، به‌علاوه مجموعه‌ای از مرجع‌های فرهنگی که از قرن‌ها فشار همسایگان هانِ دشت‌نشین جان سالم به در برده‌اند.

یی‌ها در گذشته مردم مرتفعات بوده‌اند و جغرافیا هنوز آن‌ها را شکل می‌دهد. به‌ویژه در رشته‌کوه Liangshan در جنوب Sichuan، که سرزمین Nuosu است، زمین آن‌قدر شیب‌دار است که تا تحکیم کمونیستی دهه 1950 بخش بزرگی از آن تحت نظام طبقاتی موروثی اداره می‌شد، با اشرافیتی به نام «یی سیاه»، عوام «یی سفید» و لایه‌ای از خدمتکاران وابسته. این نظام از میان رفته است، اما نام خانوادگی‌ها و سلسله‌مراتب کهن هنوز در برخی دره‌ها در زندگی اجتماعی نمود دارد. در تپه‌های ملایم‌تر Yunnan، جوامع یی با نرمش بیشتری در کنار همسایگان هان، بای و هانی زیسته و به همان نسبت از آن‌ها بیشتر اخذ کرده‌اند.

یی‌ها نظام نوشتاری خاص خود را دارند، یک خط هجایی با حدود هزار نویسه که به‌طور سنتی خط کاری bimo بوده است؛ متخصص آیینی که ستون فقرات زندگی دینی یی‌هاست. Bimoism کلیسا نیست و به معنای غربی آموزه‌ای ندارد؛ بلکه مجموعه‌ای از کردارهاست که در متون آوازخوانده منتقل می‌شود، از پدر به پسر، و به تشییع جنازه، تکریم نیاکان، بیماری، اختلاف و مدیریت جهانی نامرئی که مملو از ارواح مکان است می‌پردازد. به بیمو چنان مراجعه می‌شود که گویی به وکیل، پزشک و کشیش به‌طور همزمان مراجعه شده باشد. در کنار این کار، نقش sunyi قرار دارد، شخصیتی شمنی که اقتدارش از تسخیر روحی می‌آید، نه از متن.

جشن مشعل که در ماه قمری ششم برگزار می‌شود، محور تقویم است: سه روز آتش‌افروزی، نبرد گاوها، کشتی و خواستگاری که جماعت‌های پراکنده یی را به زمینی مشترک بازمی‌گرداند. گلدوزی، نقره‌کاری و شنل نمدی موسوم به chá'ěrwǎ که در برابر سرمای مرتفعات پوشیده می‌شود، همچنان نشانه‌های روزمره تعلق‌اند، نه نمایش‌هایی که برای بیگانگان اجرا شود.