اروتیک آچانگ‌ها

از مردم غرب یونان بپرسید چه کسی بهترین تیغه را می‌سازد و پاسخ، آچانگ‌ها خواهند بود. آنان قومی کوچک از خانواده تبتی-برمایی‌اند، با جمعیت تقریبی چهل هزار نفر، که در دره‌های گرم رودخانه‌ای پرفکچر دِهُنگ زندگی می‌کنند، جایی که چین با ایالت کاچین میانمار به هم می‌رسد: شهرستان‌های لیانگ‌هه، لانگ‌چوان و یینگ‌جیانگ و حومه مانگشی. دره هوسا در لانگ‌چوان قرن‌ها فولاد تولید کرده است و چاقوی هوسا، که خانواده‌هایی که این حرفه را از پدر به پسر می‌سپارند آن را چکش می‌زنند، تا می‌کنند و آبدیده می‌کنند، مدت‌ها تیغه کار کشاورزان دای، شکارچیان جینگ‌پو و بازرگانان تبتی در این منطقه بود. سنت محلی می‌گوید این حرفه همراه سربازان پادگان سلسله مینگ آمد که میان آچانگ‌ها ساکن شدند و با آنان ازدواج کردند، و شاخه هوسا هنوز بیش از خویشاوندانش آداب چینی دارد: بودیسم به سبک چینی و آیین‌های دائوئیستی کنار محراب‌های نیاکان قرار دارند و گویش آنان پر از واژه‌های وام‌گرفته است. آچانگ‌های لیانگ‌هه و دیگر دره‌های لانگ‌چوان در عوض به همسایگان دای خود می‌نگرند که از آنان بودیسم تراوادا، معبدهای روستایی و طبل پای فیل را گرفته‌اند.

زبان آچانگ در شاخه برمیایی از خانواده تبتی-برمایی جای دارد و از این رو خویشاوند نزدیک زبان برمه‌ای و زایوا است که جینگ‌پوی همسایه به آن سخن می‌گوید. این زبان خط سنتی ندارد و به سه گویش تقسیم می‌شود که همیشه یکدیگر را نمی‌فهمند. بیشتر آچانگ‌ها به زبان دای یا ماندارین نیز سخن می‌گویند و بسیاری از آنان هر سه زبان را می‌دانند و بسته به بازار و همسایه میان آن‌ها جابه‌جا می‌شوند. آن سوی مرز، جمعیتی خویشاوند که برمه‌ای‌ها آن را ماینگتا می‌نامند، در تپه‌های کاچین و شان زندگی می‌کند. متون چینی قرن‌ها این گروه را با نام‌هایی چون اچانگ ثبت می‌کردند، تا آنکه نام امروزی هنگام به رسمیت شناخته شدن آنان توسط جمهوری خلق چین در دهه 1950 تثبیت شد.

آنان کشاورزان قدیمی برنج‌کاری آبی‌اند و سال بر محور شالیزار می‌چرخد. جشنی که همه ناحیه‌ها را به هم پیوند می‌دهد آلو ولو است که در آغاز بهار برگزار می‌شود؛ هنگامی که روستاها ستون بلند و نقاشی‌شده‌ای را برمی‌افرازند که بر سرش خورشید و ماه نصب شده و به آهنگ طبل و نای کدویی گرد آن می‌رقصند. پشت این جشن، حماسه آفرینش ژهپاما و ژهمیما قرار دارد، پدر و مادر نخستین که آسمان و زمین را پدید آوردند و متخصصان آیین‌ها آن را طی چند شب می‌خوانند. دلدادگی نیز با آواز پیش می‌رود: جوانان ابیات بداهه‌سرایی‌شده را به نوبت رد و بدل می‌کنند و زبان چابک ارزش بسیاری دارد. زنان شوهردار اطراف لیانگ‌هه پارچه سیاه را روی هم می‌چینند تا کلاهی بسازند که بسیار بالاتر از سر قرار می‌گیرد و در بازار شلوغ به‌روشنی دیده می‌شود، در حالی که دستار سفید جوان نشان می‌دهد که هنوز مجرد است.