اروتیک ساکیزایاها

ساکیزایا مردمی هستند که تصمیم گرفتند ناپدید شوند و سپس بازگشتند. سرزمین آنان دشت چیلای است، سکوی ساحلیِ هموار در سمت شرقی تایوان که امروز شهر هوالین در آن قرار دارد. این دشت میان دیوارهٔ رشته‌کوه مرکزی و اقیانوس آرام محصور است، و جوامع پیرامونی آنان در امتداد ساحل و در نواحی داخلی، در درهٔ شکاف شرقی، قرار دارند. شهر اصلی آنان، تاکوبوان، بزرگ و مرفه و استحکام‌یافته بود و با پرچین‌هایی از بامبوی خاردار احاطه شده بود که همچون حصاری زنده عمل می‌کرد. در سال 1878 ساکیزایا به کاوالان همسایه پیوستند تا در برابر نیروهای سلسلهٔ چینگ که به سوی سواحل شرقی پیش می‌رفتند مقاومت کنند، و شکست سختی خوردند. شهر ویران شد. کومود پازیک، رهبرشان، و همسرش ایسپ کاناسائو در برابر چشم بازماندگان اعدام شدند، و بازماندگان نتیجهٔ روشن را گرفتند. آنان در روستاهای آمیس پراکنده شدند، به زبان آمیس سخن گفتند، با نام‌های آمیس پاسخ دادند و در 129 سال بعد اجازه دادند هر مأمور رسمی که می‌پرسید، کلمهٔ «آمیس» را در فرم بنویسد.

به رسمیت شناخته شدن در 17 ژانویهٔ 2007 فرا رسید، هنگامی که تایوان آنان را به‌عنوان سیزدهمین قوم بومی خود ثبت کرد. شمار ثبت‌نام‌شدگان رسمی اندکی بیش از هزار نفر است. تقریباً همهٔ کسانی که در این زمینه کار می‌کنند فرض می‌کنند که شمار واقعی نوادگان چند برابر بیشتر است، کسانی که هنوز به‌عنوان آمیس ثبت شده‌اند و برخی از آنان تنها به‌تازگی، از زبان پدربزرگ یا مادربزرگی، شنیده‌اند که چه هستند. زبان، شاهد محکم است: ساکیزایا زبانی آسترونزیایی است، آن‌قدر نزدیک به آمیس که زبان‌شناسان دهه‌ها آن را گویشی از آن به شمار می‌آوردند، و آن‌قدر دور از آن که گویشوران یکی به‌سادگی سخن دیگری را دنبال نمی‌کنند. این زبان به‌شدت در معرض خطر است، چند صد گویشور سالخورده آن را حفظ کرده‌اند و در کلاس‌هایی آموزش داده می‌شود که به هر کسی که مایل به تدریس باشد وابسته‌اند. کانون احیا پالامال است، آیین آتش که در میانهٔ دههٔ 2000 دوباره برپا شد، یادبودی برای کشته‌شدگان 1878 که در عین حال مناسبتی است که جامعه با هویت خود، با رنگ‌های خود، گرد هم می‌آید و نام خود را بلند بر زبان می‌آورد. بیشتر ساکیزایا مسیحی‌اند، پرسبیتری یا کاتولیک، که در میان بومیان شرق تایوان امری عادی است و بی‌آنکه اصطکاک چندانی پدید آورد در کنار آیین‌های نیاکانی جای می‌گیرد. باقی، زندگی عادی تایوانی است: برنج، کار مزدی، بچه‌هایی که هر روز به هوالین رفت‌وآمد می‌کنند، و بحثی آهسته در هر خانواده بر سر اینکه چه کسی قرار است زبان را حفظ کند.