اروتیک دونگ‌هوها

دونگهو اتحادیه‌ای سست از گله‌داران اسب و گاو بودند که از حدود قرن هفتم پیش از میلاد تا سال 208 پیش از میلاد، زمانی که شیونگنو آنان را درهم شکست، دشت‌ها و دره‌های رودخانه‌ای منطقه‌ای را که امروز جنوب‌شرقی مغولستان درونی، غرب لیائونینگ و شرق مغولستان است در اختیار داشتند. بازماندگان با دو نام تازه، ووهوان و شیانبی، دوباره سازمان یافتند، و تبار شیانبی از راه خیتان و کومو شی تا مردمان مغولی امروز ادامه می‌یابد. حتی این نام هم ساختهٔ بیگانگان است. دونگهو تقریباً به معنای «هوهای شرق» است، یعنی کوتاه‌نوشت چینی برای شمالی‌هایی که در شرق شیونگنو زندگی می‌کردند، و نامی که این مردم خود را با آن می‌خواندند هرگز نوشته نشد. دشواری اصلی دربارهٔ آنان همین است: نه متنی برجا گذاشتند، نه کتیبه‌ای و نه زبانی خوانا، پس هر جمله‌ای دربارهٔ آنان از سالنامه‌های دشمنانشان یا از آنچه با مردگانشان به خاک سپرده شد برمی‌آید. پژوهشگرانی که زبانی به آنان نسبت می‌دهند، از زبان نوادگانشان به عقب استدلال می‌کنند که به زبانی مغولی یا نزدیک به آن اشاره دارد، نه ترکی.

دو رویارویی جای آنان را در منابع مکتوب تثبیت می‌کند. حدود 300 پیش از میلاد، دولت یان افسری به نام چین کای را به‌عنوان گروگان نزد آنان فرستاد. او آن سرزمین را شناخت، به وطن بازگشت و آنچه آموخته بود را به کار گرفت تا دونگهو را هزار لی به عقب براند، و پس از آن یان مرز را پشت سر او دیوار کشید. یک قرن بعد، دونگهو فرمانروای تازهٔ شیونگنو، مودو، را آزمودند و شکیبایی او را ضعف پنداشتند. وقتی شاهشان بهترین اسب مودو را طلب کرد، او آن را تحویل داد. وقتی شاه یکی از همسرانش را خواست، او را هم تحویل داد. وقتی شاه نواری از زمین مرزی خالی میان آن دو را خواست، مودو مشاورانی را که به واگذاری آن توصیه کرده بودند اعدام کرد و به سوی شرق تاخت. این اتحادیه تا پایان همان سال دوام نیاورد. باستان‌شناسان با قید احتیاط، دونگهو را به فرهنگ شیاجیادیان بالایی در حوضهٔ شیلامولون مرتبط می‌دانند که صنعتگران مفرغ آن جانوران چنبره‌زده، مارهای حلقه‌زده و خنجرهایی با سرقبضهٔ سنگین را می‌پسندیدند. از بافت زندگی روزمره فقط چیزی در دست است که ناظران هان بعدها دربارهٔ ووهوان نوشتند: دامادی که پیش از بردن همسرش به خانهٔ خود برای خانوادهٔ او کار می‌کرد، سالخوردگانی که رتبه‌ای پایین‌تر از جنگاوران داشتند، و این باور که مردگان به کوهی سرخ در لیائودونگ سفر می‌کردند و سگی که برای همین منظور کشته می‌شد آنان را به آنجا راه می‌نمود.