اروتیک شیبه‌ها

سیبه گروهی تونگوزی‌زبان است که بر اثر یک تصمیم اداری امپراتوری به دو جمعیت تقسیم شده‌اند که دیگر چندان یکدیگر را نمی‌شناسند. سیبه‌های شرقی همان‌جا زندگی می‌کنند که همیشه زندگی کرده‌اند: در لیائونینگ و جیلین، سرزمین قدیمی منچوری، که دیرزمانی است در جهان اطراف خود، یعنی هان و منچو، ادغام شده‌اند، به ماندارین سخن می‌گویند و هویتشان بیشتر روی کاغذ باقی مانده است. سیبه‌های غربی چهار هزار کیلومتر دورتر در دره ایلی در سین‌کیانگ زندگی می‌کنند و نوادگان حدود هزار سرباز و خانواده‌هایشان هستند که در سال 1764 به دستور امپراتور چیان‌لانگ برای پاسداری از مرز تازه امپراتوری اعزام شدند. به آنان گفته شد که این ماموریت شصت سال طول خواهد کشید. هرگز بازنگشتند و زبان سیبه و بافت‌های کهن‌تر فرهنگ در میان آنان واقعاً باقی مانده است.

این زبان به خانواده تونگوزی تعلق دارد و از نزدیک با زبان منچویی مرتبط است، آن‌قدر نزدیک که در بیشتر سده بیستم، کاتبان سیبه در سین‌کیانگ تنها خوانندگان مسلط باقی‌مانده به آرشیو امپراتوری چینگ بودند و پکن آنان را با هواپیما می‌آورد تا اسناد را بررسی کنند. زبان سیبه هنوز با خط منچویی کمی اصلاح‌شده نوشته می‌شود که یکی از معدود کاربردهای زنده این نظام نوشتاری در جهان است. در میان سیبه‌های غربی همچنان زبان خانگی است و در میان جمعیت شرقی عملاً از میان رفته است.

دین لایه‌لایه است. شامانیسم لایه کهن‌تر است (شامان‌های تیره‌ای، آیین‌های طبل، و شاگردی طولانی که در آن داوطلب نردبانی از چاقو بالا می‌رود)، و در طول قرن‌های حکومت چینگ کنار لایه‌ای از بودیسم تبتی و تکریم نیاکان که از آیین‌های دربار منچو اقتباس شده بود، پابرجا ماند. سنت شامانی در سده بیستم آسیب بدی دید، اما تا حدی از روی نسخه‌های خطی و کاهنان باقی‌مانده بازسازی شده است و آیین‌های تیره‌ای هنوز تولد، بیماری و مرگ را نشان می‌دهند. جشن جمعی اصلی Xifanjie است، هجدهمین روز ماه قمری چهارم، که یادآور مارش به سوی غرب در سال 1764 است؛ در هر دو سوی این پراکندگی برگزار می‌شود، اما با وزنی بسیار متفاوت. در سین‌کیانگ جشنی زنده با تیراندازی با کمان، کشتی و غذایی از آرد تخمیرشده به نام buda است؛ در شرق بیشتر جنبه یادبود دارد. به‌ویژه تیراندازی با کمان به تصور سیبه از خود نزدیک مانده است: جوامع غربی در اواخر سده بیستم سهم نامتناسبی از تیراندازان رقابتی چین را پرورش دادند، خطی مستقیم از منشأ نظامی پادگان تا امروز.