اروتیک بویانگ‌ها

بویانگ‌ها یکی از کوچک‌ترین قوم‌های منطقه مرزی چین و ویتنام‌اند، چند هزار روستایی که هویتشان تقریباً به‌طور کامل بر زبانی استوار است که دولت آن را به حساب نمی‌آورد. چین رسمی ۵۶ ملیت را به رسمیت می‌شناسد و بویانگ‌ها در میان آن‌ها نیستند. در شهرستان‌های فونینگ و گوانگنان در استان یونان، آن‌ها به‌عنوان ژوانگ ثبت شده‌اند؛ و آن‌سوی مرز استانی، در شهرستان ناپو در منطقه خودمختار گوانگشی، همان مردم در دسته یائو قرار گرفته‌اند. هیچ‌کدام از این برچسب‌ها درون روستا معنای زیادی ندارد. آنچه فردی را بویانگ می‌کند این است که پدربزرگ و مادربزرگ‌هایش به بویانگی سخن می‌گفتند و همسایگانش این را می‌دانند.

این زبان به شاخه کرا از خانواده کرا-دای تعلق دارد و بدین ترتیب خویشاوند دوری از ژوانگ و تای است و خویشاوند نزدیک‌تر گلائو، لاچی و کابیائو، زبان‌های کوچک دیگری که در تپه‌های گوئیژو، یونان و شمال ویتنام پراکنده‌اند. زبان‌شناسان معمولاً چند گونه را توصیف می‌کنند نه یک گونه: روستاهای اطراف بخش گولا در فونینگ، لانگجیا در همان شهرستان، پاها در گوانگنان، و یالانگ که با نام ییرونگ هم نوشته می‌شود، در ناپو. این گونه‌ها آنقدر با هم تفاوت دارند که برخی پژوهشگران آن‌ها را زبان‌های جداگانه می‌دانند. بویانگی با توجه به اندازه‌اش، توجه پژوهشگران را بیش از حد جلب کرده است، زیرا شکل واژه‌های دو هجایی را حفظ کرده که بیشتر خویشاوندانش آن را به یک هجا کاهش داده‌اند. واژه‌های آن به معنای چشم و مردن به‌طرز چشمگیری به همتایان اترونزیایی‌شان نزدیک‌اند و بارها در بحث درباره اینکه کرا-دای و زبان‌های تایوان و اقیانوسیه نیای مشترکی دارند، به آن‌ها استناد شده است.

بر این باورند که گویشوران کرا لایه‌ای کهن‌تر از جمعیت این منطقه بوده‌اند که پیش از گسترش گروه‌های تای‌زبان، نیاکان امروزی ژوانگ، در آن ساکن شده بودند و بیشتر آنچه را یافته‌اند جذب کرده‌اند. بویانگ‌ها بازمانده‌ها هستند: گروه‌های کوچکی از کشاورزان در سرزمین تپه‌های کارستی که جوامع بزرگ‌تری آن‌ها را احاطه کرده‌اند. نتیجه عملی آن این است که تقریباً هر بزرگسال بویانگ دوزبانه یا چندزبانه است: در بازار از ژوانگ، با مقامات و در مدرسه از ماندارین جنوب‌غربی، و در خانه از بویانگ، اگر اصلاً از آن استفاده شود. کودکان در چند روستا اکنون بدون آن بزرگ می‌شوند و مهاجرت کارگری جوانان را بیشتر سال از خانه دور می‌کند.

تا آنجا که مستند شده است، زندگی دینی از الگوی منطقه‌ای پیروی می‌کند نه از یک آیین خاص: محراب‌های نیاکان در خانه‌ها، نذورات برای ارواح محلی و نگهبانان روستا، و تقویم جشن‌هایی که تا حد زیادی با ژوانگ مشترک است. بویانگی خط اختصاصی ندارد و جایگاه رسمی هم ندارد. این جامعه همان‌گونه پایدار می‌ماند که اقوام کوچک کوهستانی معمولاً پایدار می‌مانند: از طریق خویشاوندی، چند روستا و شیوه‌ای از سخن گفتن که هنوز مانند هیچ زبان دیگری به نظر نمی‌رسد.