اروتیک یاکو

یاکو‌ها مجموعه‌ای از پنج روستا در حوضه رودخانه Cross River در جنوب‌شرقی نیجریه‌اند: Umor، Idomi، Nko، Ekuri و Nkpani. این روستاها در سرزمین جنگلی و تپه‌ماهوری واقع‌اند که اکنون بخشی از منطقه حکومت محلی Yakurr است. بیشتر غریبه‌ها از طریق کارهای مردم‌شناس بریتانیایی Daryll Forde با یاکو‌ها آشنا شده‌اند؛ مطالعات او در میانه سده بیستم درباره Umor یکی از توصیف‌های معیار از نسب دوگانه شد: هر یاکو همزمان به یک گروه خویشاوندی پدرتبار تعلق دارد که زمین و خانه‌ها را در اختیار دارد، و به یک گروه مادرتبار که دارایی منقول و برخی مناصب آیینی را به ارث می‌برد. این ترتیب غیرمعمول است و تقریباً هر جنبه‌ای از سازمان‌دهی روستاها را برای کار، مالکیت و حل اختلاف شکل می‌دهد.

زبان یاکو به شاخه Upper Cross از خانواده Cross River تعلق دارد که بخشی از خانواده بزرگ‌تر نیجر-کنگو است. این زبان با زبان‌های لوکو، مبیمبه و آگوی که اطرافش را گرفته‌اند قابل فهم متقابل نیست، هرچند قرن‌ها تجارت و وصلت شبکه‌ای درهم از واژه‌های قرضی پدید آورده که در هر دو جهت جریان دارد. روستاها با معیارهای منطقه‌ای بزرگ‌اند؛ Umor از نظر تاریخی یکی از بزرگ‌ترین سکونتگاه‌ها در میانه حوضه Cross River بوده است. هر روستا به محله‌هایی تقسیم می‌شود که با درجه قابل توجهی از خودمختاری کار می‌کنند و توسط مجموعه‌ای از انجمن‌های رده‌های سنی، شوراهای کاهنان و سران محله اداره می‌شوند؛ اقتدار این نهادها در برابر یکدیگر سنجیده می‌شود، نه آنکه در یک رئیس واحد ادغام گردد.

امروزه بیشتر یاکو‌ها خود را مسیحی می‌دانند و فرقه‌های بزرگ نسل‌ها است که آنجا حضور دارند، اما تقویم آیینی دین کهن‌تر ناپدید نشده است. جشن نخستین میوه‌ها که به یام جدید گره خورده، آیین‌های مرتبط با باروری و مردگان، و کاهنوت‌های محله‌ای همچنان سال را در کنار مراسم یکشنبه نشان می‌دهند؛ گاهی با ناآرامی، و غالباً با سازگاری آرام. یام همچنان محصول پرمنزلت و کانون میزبانی جشن‌هاست؛ کاساوا، نخل روغنی و کاکائو کار اقتصادی روزمره را انجام می‌دهند. پرداخت‌های ازدواج، تعهدات تشییع جنازه و حق پاک‌سازی قطعه‌ای خاص از جنگل هنوز از طریق گروه‌های نسب دوگانه‌ای که Forde ترسیم کرد مذاکره می‌شود، حتی آنجا که زبانی که مردم برای توصیف آنها به کار می‌برند به سوی واژگان کلیسا و دولت تغییر کرده است. یاکو‌ها قطعه‌ای موزه‌ای برای دانشجویان مردم‌شناسی نیستند؛ آنها جامعه‌ای زنده‌اند که اتفاقاً ردپایی بزرگ‌تر از اندازه‌شان در این رشته بر جای گذاشته‌اند.