اروتیک توپوری‌ها

توپوری‌ها در نواری از ساوانا زندگی می‌کنند که مرز میان منطقهٔ شمال دور کامرون و مایو-کبی در چاد را در بر می‌گیرد، سرزمینی هموار با مزارع ارزن، دشت‌های سیلابی فصلی و کریدورهای دامداری. شمار آنان حدود یک‌چهارم میلیون نفر است و از نظر تاریخی در قالب مجموعه‌ای سست از ریاست‌های قبیله‌ای سازمان یافته‌اند، نه در یک نظام سیاسی متمرکز واحد؛ واقعیتی که شیوهٔ برخورد بیگانگان، از امیران فولانی گرفته تا مدیران استعماری، با آنان به‌عنوان یک بلوک را همواره دشوار ساخته است.

زبانشان که توپوری نیز نامیده می‌شود، در شاخهٔ آداماوا از خانوادهٔ نیجر-کنگو قرار دارد و با زبان‌های موندانگ و مامبای که همسایگان نزدیکشان به آن سخن می‌گویند خویشاوند است، اما با آن‌ها متقابلاً قابل فهم نیست. این زبان آهنگین است و همچنان ابزار روزمرهٔ زندگی روستایی است؛ فرانسوی در مدرسه و شهر بازار کاربرد دارد و فولفولده در مسیرهای تجاری منطقه، اما توپوری زبانی است که مردم با آن بحث می‌کنند، شوخی می‌کنند و عزاداری می‌کنند. زبان‌شناسان گاهی این قوم را در حوزهٔ فرهنگی گستردهٔ موندانگ جای می‌دهند، هرچند خود توپوری‌ها این مرز را محکم ترسیم می‌کنند.

مسیحیت، که بیشتر کاتولیک است و اقلیت پروتستان قابل توجهی دارد، در قرن بیستم از طریق فعالیت مبلغان مذهبی وارد شد و اکنون اکثریت قاطع را در اختیار دارد، اما جایگزین آیین‌های پیشین نشده و در کنار آن‌ها زیست می‌کند. شعائر اجدادی مرتبط با چرخهٔ کشاورزی، به‌ویژه آن‌هایی که به برداشت ارزن گره خورده‌اند، همچنان از نظر فرهنگی بار اساسی دارند. آشکارترین آن‌ها feo gawal است، دورهٔ پرواربندی پس از برداشت که طی آن مردان جوان به انزوا می‌روند و مقادیر زیادی شیر، فرنی ارزن و آبجوی ذرت قرمز مصرف می‌کنند تا برای حضور در مراسم آیینی آماده شوند. روشنفکران توپوری این رسم را علناً به‌عنوان نشانه‌ای از تمایز فرهنگی‌شان در برابر هنجارهای اسلامی فولانی در شمال و نگرانی مبلغان مسیحی از افراط در آن، از آن دفاع می‌کنند.

دام اهمیت دارد، اما نه به معنای شبانی فولانی‌ها که قلمروشان را با آنان تقسیم می‌کنند؛ توپوری‌ها کشاورزان ساکنی هستند که دام را به‌عنوان ثروت و واحد پول آیینی نگه می‌دارند، به‌ویژه در مهریهٔ عروس که مذاکرات آن می‌تواند سال‌ها طول بکشد. موسیقی حول طبل kalangu و گروه‌های شاخ‌آهو ساخته شده که بخش‌های درهم‌تنیدهٔ آن به ده‌ها نوازنده نیاز دارد و این گروه‌ها هنوز مراسم عروسی و عزا را در سراسر منطقه رهبری می‌کنند. از نظر سیاسی، توپوری‌ها در دو سوی مرز ملی‌ای زندگی می‌کنند که نقشه‌برداران استعماری آن را مستقیم از میان سرزمینشان کشیده‌اند، و یک اقتصاد خویشاوندی آرام فرامرزی (ازدواج، دام، دیدارهای سوگواری) همچنان چنان عمل کرده که گویی آن خط وجود ندارد.