اروتیک باگیرمی

بارما که از بیرونی‌ها به نام باگیرمی شناخته می‌شوند، نامشان را با یک پادشاهی مشترک دارند. بیش از سه قرن، سلطنت باگیرمی بر سرزمین هموار در امتداد بخش پایینی رود شاری، در جنوب‌شرقی آنچه امروز انجامنا نامیده می‌شود، فرمانروایی کرد. بارما بودن هنوز به معنای تعلق به مردمی است که هسته اصلی آن را تشکیل دادند. امبانگ، یعنی سلطان، هنوز در ماسنیا مقر دارد. این مقام در دوران فرانسوی‌ها قدرت سیاسی خود را از دست داد، اما همچنان مرکز هویت و آیین‌های بارما است.

این پادشاهی در آغاز سده شانزدهم شکل گرفت. اسلام از راه دربار وارد شد و در طول نسل‌ها به روستاها گسترش یافت. امروز بارماها مسلمانان سنی هستند و آیین، الگوی نماز، پوشش، ازدواج و تقویم سالانه را تعیین می‌کند. باگیرمی هرگز قدرتمندترین دولت حوضه دریاچه چاد نبود. در دوره‌های طولانی یا به بورنو در غرب یا به وادای در شرق باج می‌داد. بخش عمده ثروت خودش از حمله به مردم غیرمسلمان جنوب برای اسیرگیری تأمین می‌شد، به‌ویژه ساراها. جنوب چاد آن تاریخ را فراموش نکرده است.

اواخر سده نوزدهم نزدیک بود پادشاهی را به پایان ببرد. وادای در دهه‌ی 1870 ماسنیا را غارت کرد. در دهه‌ی 1890 جنگ‌سالار سودانی رابح زبیر در سراسر کشور تاخت و آن را ویران برجای گذاشت. در سال 1897 امبانگ گورانگ پیمان حمایت با فرانسه را امضا کرد و امیدوار بود فرانسوی‌ها به او کمک کنند تا بر رابح غلبه کند. این شرط‌بندی وقتی سودمند شد که رابح در سال 1900 در کوسری کشته شد، اما بهایش حکومت استعماری بود و سلطنت به منصبی سنتی درون یک مستعمره فرانسوی تبدیل شد.

زبان بارما، تار بارما، به شاخه سارا-باگیرمی از خانواده سودانی میانی تعلق دارد. این زبان با زبان‌های سارا، یعنی همان مردمی که پادشاهی زمانی به آنان حمله می‌کرد، خویشاوند است. زبان بارما با بیشتر زبان‌های اطرافش ارتباطی ندارد: زبان‌های چادی مانند کوتوکو در غرب و کانمبو در شمال، و عربی چادی. بسیاری از بارماها عربی چادی را به‌عنوان زبان دوم صحبت می‌کنند، زیرا زبان مشترک بازارها و شهرهای سراسر منطقه است.

زندگی روستایی از رود و باران پیروی می‌کند. خانواده‌ها ارزن و ذرت دانه‌ریز می‌کارند، از شاری و دشت سیلابی آن ماهی می‌گیرند و گاو و بز نگه می‌دارند. جوامع دامدار عرب با بارماها در شاری-باگیرمی زندگی می‌کنند و کشاورزان بارما و دامداران عرب نسل‌ها روی یک زمین کنار هم زیسته‌اند، با هم داد و ستد می‌کنند، وصلت می‌کنند و گاه بر سر مزرعه و چراگاه با هم درگیر می‌شوند.