اروتیک وامپانواگ

وامپانوآگ‌ها مردمی هستند که سرزمینشان به مستعمره‌ی پلیموث تبدیل شد و هنوز هم در همان سرزمین زندگی می‌کنند. نام آن‌ها به معنای چیزی نزدیک به مردم سپیده‌دم است و جغرافیا نیز با این معنا هم‌خوانی دارد: سرزمین آن‌ها در لبه‌ی شرقی قاره، در جنوب شرقی ماساچوست قرار دارد، از ساحل خلیج ناراگانست تا آن سوی کیپ کاد و تا جزایر مارثاز وینیارد و نانتاکت. بیشتر وامپانوآگ‌های امروز به دو قبیله‌ی به رسمیت شناخته‌شده‌ی فدرال تعلق دارند، یعنی ماشپی در کیپ کاد و آکوینا در انتهای غربی مارثاز وینیارد، یا به گروه‌های کوچک‌تری مانند هرینگ پاند، پوکاست و آسونت که نزدیک به محل روستاهای قدیمی‌اند. آنان صیادان صدف، معلم، وکیل و مسئولان قبیله‌ای هستند که در همان مصب‌هایی کار می‌کنند که نیاکانشان در آن کشاورزی و ماهی‌گیری می‌کردند.

زبان آن‌ها، Wôpanâak، از شاخه‌ی الگونکین شرقی است و با زبان‌های ناراگانست و پکوت خویشاوندی نزدیک دارد و با زبان‌های اوجیبوی و کری خویشاوندی دورتر. این زبان سابقه‌ی مکتوب غیرعادی دارد. در سال 1663، مبلغ مسیحی جان الیوت و مترجمانی از بومیان نخستین کتاب مقدس تولیدشده در قاره‌ی آمریکا را به این زبان چاپ کردند و برای نسل‌های متمادی، وامپانوآگ‌های باسواد اسناد، عرض‌حال‌ها و نامه‌ها را به زبان خودشان نوشتند. گفتار روزمره در قرن نوزدهم خاموش شد. در سال 1993، جسی لیتل دو بیرد، زنی از ماشپی، کار بازسازی دستور زبان را از روی آن اسناد آغاز کرد و از آن زمان، پروژه‌ی Wôpanâak Language Reclamation Project کودکانی را پرورش داده که این زبان را به عنوان زبان اول خود صحبت می‌کنند؛ این نخستین باری است که زبانی از بومیان آمریکای شمالی بدون هیچ گوینده‌ی زنده‌ای که از آن بیاموزد احیا شده است.

تاریخی که همه تا حدی از آن خبر دارند، از نزدیک تیزتر است. یک همه‌گیری بیماری، روستاهای ساحلی را میان سال‌های 1616 و 1619 خالی کرد، یعنی پیش از رسیدن میفلاور، و به همین دلیل سچم اوساممکین که با نام ماساسویت شناخته می‌شد، در سال 1621 با تازه‌واردان متحد شد. پسر او متاکام که برای انگلیسی‌ها «شاه فیلیپ» نام داشت، جنگ سال‌های 1675 و 1676 را رهبری کرد که سهم بزرگ‌تری از جمعیت، چه انگلیسی و چه بومی، را نسبت به هر جنگ آمریکایی بعدی کشت. او در ماونت هوپ، در آنچه امروز بریستول، رود آیلند نامیده می‌شود، درگذشت و بسیاری از بازماندگان در کاریبی به بردگی فروخته شدند. جوامع جزیره‌ی مارثاز وینیارد که زود مسیحی شدند و آب از آن‌ها محافظت می‌کرد، بیشتر از جنگ کنار کشیدند؛ یکی از دلایل بقای آکوینا همین بود. نسل‌های بعدی با کشتی‌های نهنگ‌گیر نانتاکت و نیوبدفورد سفر کردند و با خانواده‌های آفریقایی‌تبار آمریکایی و کیپ‌وردی ازدواج کردند؛ میراثی که امروز بسیاری از خانواده‌های وامپانوآگ با خود دارند.

مسیحیت همراه با شهرک‌های دعاکننده وارد شد، اما هرگز به‌طور کامل جای آیین‌های قدیمی‌تر را نگرفت. خانه‌ی اجتماع قدیمی بومیان ماشپی از سال 1684 برپاست و جشن پاوو، گردهمایی سنتی قبیله، هر تابستان بیش از یک قرن است که برگزار می‌شود. در آکوینا، کودکان هر اکتبر روز کرنبری را از مدرسه تعطیل می‌کنند تا همراه خانواده‌هایشان توت‌های وحشی باتلاق‌ها را بچینند. و از سال 1970، وامپانوآگ‌ها و دیگر بومیان نیوانگلند هر روز شکرگزاری در تپه‌ی کول در پلیموث گرد هم می‌آیند تا روز ملی سوگواری را برگزار کنند.