اروتیک دنائیناها

دنای‌ینا مردم آتاباسکنیِ خلیج کوک هستند و تنها آتاباسکن‌های آلاسکا بودند که در کنار آب شور ساکن شدند. همهٔ ملت‌های دنه دیگر این ایالت در درون سرزمین و در امتداد رودخانه‌ها و دریاچه‌ها زندگی می‌کنند. دنای‌ینا میان هزار تا هزار و پانصد سال پیش از درون سرزمین پایین آمدند، به ساحل جزر و مدی جنوب‌مرکزی آلاسکا رسیدند و همان‌جا ماندند. سرزمین آنان از شبه‌جزیرهٔ کنای و کرانه‌های خلیج به شمال تا تالکیتنا، به شرق تا چیکالون در درهٔ ماتانوسکا، و به غرب از فراز رشته‌کوه آلاسکا تا دریاچهٔ کلارک، دریاچهٔ ایلیامنا و رود استونی کشیده می‌شود. انکوریج بر زمین دنای‌ینا قرار دارد. دهانهٔ خور شیپ، که دگهی‌ای کاق نام داشت، یعنی دهانهٔ خور ماهی خاردار، پیش از آن بود که اردوگاه راه‌آهن در سال 1915 آن را به شهرکی تبدیل کند.

زندگی در ساحل آنان را دگرگون کرد. ماهی‌های پنج موج سالمون خلیج را با تله‌های چوبی و تورهای دستی می‌گرفتند، گوزن موس، گوزن قطبی و میش کوهی دال را در کوهستان شکار می‌کردند، و در جزرهای گل‌آلود نهنگ‌های بلوگا را شکار می‌کردند، کاری که هیچ گروه آتاباسکن شمالی دیگری انجام نمی‌داد. از همسایگان آلوتیق و یوپیک قایق‌های پوستی و پالتوهای پوست سنجاب زمینی را وام گرفتند. از ریشه‌های دنه‌ای خود نظام تبارهای مادری را حفظ کردند: کودک به تبار مادر تعلق دارد و تبارها در برابر یکدیگر متعهد به تأمین همسران ازدواج و وظایف تشییع جنازه بودند. رهبری با قشقا بود، یعنی مرد ثروتمند که خانواده‌ای بزرگ را اداره می‌کرد، غذا را در فصل‌های سخت میان مردم تقسیم می‌کرد و جشن‌های پوتلچ را برای گرامی‌داشت درگذشتگان برگزار می‌کرد. رشته‌های صدف دنتالیوم که از ساحل شمال‌غربی آورده می‌شد، نشان آشکار این جایگاه بود. زمستان‌ها در نیچیل، خانه‌های چوبی نیمه‌زیرزمینی که چند خانواده در آن زندگی می‌کردند، و تابستان‌ها در اردوگاه‌های ماهیگیری گذرانده می‌شد.

روس‌ها در دهه 1780 رسیدند، در سال 1791 در کنای دژی ساختند و در سال 1797 به آن حمله شد. آبله در سال 1838 نزدیک به نیمی از جمعیت را کشت. آنچه از دوران روسی جان سالم به در برد کلیسای ارتدوکس بود که دنای‌ینا آن را از آنِ خود کردند. مشهورترین نتیجهٔ آن گورستان اکلوتنا در شمال انکوریج است: ردیف‌هایی از خانه‌های کوچک و رنگارنگ ارواح که بالای گورها و زیر صلیب‌های ارتدوکس قرار دارند و رنگ‌هایشان خانواده و تبار را نشان می‌دهد. زبان دنای‌ینا قناگا در چهار گویش باقی مانده، با شمار بسیار اندکی گویشور روان، اما نوشته‌های پیتر کالیفورنسکی و دانش نقشه‌برداری‌شدهٔ نام‌های مکانی شم پیت سندی مستند از آن برجای گذاشته‌اند که بیشتر زبان‌های در خطر فاقد آن هستند. تایونک که پس از سال 1965 از درآمد اجارهٔ نفتی سرشار شد، بودجه‌ای فراهم آورد که به راه‌اندازی فدراسیون بومیان آلاسکا کمک کرد، ائتلافی که تسویهٔ ادعاهای زمین سال 1971 را از کنگره گذراند. امروز دنای‌ینا از طریق دولت‌های قبیله‌ای از کنای و نینیلچیک تا نوندالتون و لایم ویلج، و از طریق شرکت منطقه‌ای کوک اینلت، Inc.، سازمان‌دهی شده‌اند. بسیاری در انکوریج زندگی می‌کنند، بر زمینی که نیاکانشان نام نهادند.