اروتیک واها

مردم وا در امتداد مرز کوهستانی و صعب‌العبور میان ایالت شان میانمار و استان یوننان چین زندگی می‌کنند، در رشته‌کوه‌هایی که به‌ندرت زیر فرمان هیچ پایتخت دشتی بوده‌اند. آنان مردمی آسترو-آسیایی هستند، از خویشاوندان زبانی دورِ خمرها و ویتنامی‌ها، و قرن‌ها همسایگان تای‌زبان و تبتی-برمه‌ای آنان را در میان گرفته‌اند؛ همین امر زبانشان را به جزیره‌ای در دریایی از زبان‌های بی‌ارتباط بدل کرده است. خود زبان وا به چند گونه متمایز از یکدیگر تقسیم می‌شود، که در آن پاراوک در شمال نقشی نزدیک به گونه معیار دارد، و نظام‌های نگارشی ترجمه‌های کتاب مقدس با خط لاتین تازه‌تری که در منطقه خودمختار ترویج می‌شود رقابت می‌کنند.

آنچه وا را از نظر تاریخی متمایز می‌کند، پایداری شگفت‌انگیز استقلال سیاسی آنان است. سرزمین مرتفع میان رود سالوین و مرز چین تا قرن بیستم مجموعه‌ای از روستاهای مستحکم بر فراز تپه‌ها بود، که دیوارهای سنگی گردشان را فراگرفته بود، حصارهایی از چوب سخت آن‌ها را در میان داشت و به بسته بودن به روی بیگانگان شهرت داشتند. شکار سر در بخش‌هایی از تپه‌های وا تا دهه 1950 ادامه داشت و با آیین‌های باروری کشاورزی برای محصول برنج دیم پیوند داشت. این رسم زیر فشار چین و سپس برمه سرکوب شد، اما خاطره فرهنگی مردم وا به‌عنوان مردمی خودمختار با روستاهای دژمانند دور نیست. امروز ارتش ایالتی متحد وا در عمل دولتی درون مرزهای میانمار را اداره می‌کند، با ترتیبات پولی و مدارس خود و ارتشی بزرگ‌تر از بیشتر نیروهای ملی منطقه.

دین در میان وا بر دو مسیر پیش می‌رود که اغلب در یک خانواده کنار هم‌اند. لایه کهن‌تر، جان‌گرایی است: ارواح مکان، آیین‌های نیاکانی، و متخصصان آیینی که در لحظات تصمیم، روده مرغ‌ها یا شکل استخوان‌ها را می‌خوانند. بودیسم تراوادا از دشت‌های شان آمد و در میان جامعه‌های وا که به همسایگان تای‌زبان نزدیک‌ترند قوی‌ترین است. مسیحیت، که بیشترش باپتیست است، در میان دیگران از طریق فعالیت مبلغان آمریکایی در اوایل قرن بیستم ریشه‌ای ژرف یافت و همچنان حضوری عمده دارد. هیچ‌یک از این‌ها دیگران را به‌طور کامل کنار نزده است.

زندگی روزمره با ارتفاع و شیب شکل می‌گیرد. روستاهای وا بیشتر بر خط‌الراس‌ها متمرکزند تا در دره‌ها، و گاهنامه کشاورزی همچنان حول برنج کوهستانی، چای و، به‌گونه‌ای بحث‌برانگیز، خشخاش تریاک می‌چرخد؛ گیاهی که منطقه زمانی به آن شهرت داشت و دستگاه اداری خودمختار دو دهه است که علناً می‌کوشد آن را با مزارع کائوچو و چای جایگزین کند. وا در گفت‌وگو و در معرفی خویش، خود را کمتر اقلیتی درون کشوری دیگر می‌بینند و بیشتر ملتی کوچک می‌دانند که صرفاً به‌عنوان ملت به رسمیت شناخته نشده است.