اروتیک آچه‌ای‌ها

آچهی‌ها در شمالی‌ترین نقطه سوماترا زندگی می‌کنند، بخشی از اندونزی که به سوی دریای آندامان امتداد دارد و رو به اقیانوس هند است، نه به بقیه مجمع‌الجزایر. این جغرافیا اهمیت دارد: آچه قرن‌ها پیش از ورود هلندی‌ها بندرگاهی برای بازرگانان عرب، هندی، ایرانی و چینی بود و نخستین جایی در آسیای جنوب‌شرقی شد که به‌طور جدی به اسلام گروید. سلطنت آچه در اوج خود در قرن هفدهم، در دوران اسکندر مودا، قدرتی منطقه‌ای بود که نیروی دریایی داشت، سکه خود را ضرب می‌کرد و با عثمانی‌ها مکاتبه داشت. هیچ‌یک از این‌ها در نحوه نگاه امروز آچهی‌ها به خودشان تصادفی نیست. این استان تنها استانی در اندونزی است که رسماً شریعت را اجرا کرده است و هویت محلی مدت‌هاست بر این احساس بنا شده که آنان نسبت به بقیه کشور مسلمانانی متدین‌تر و مستقل‌تر هستند.

زبان آنان آچهی است که در شاخه‌ای کمی عجیب از خانواده زبان‌های آسترونزی جای دارد، یعنی گروه چامی که نزدیک‌ترین خویشاوندانش نه در سوماترا، بلکه آن‌سوی آب در کامبوج و ویتنام تکلم می‌شود و بازماندگان پادشاهی کهن چمپا هستند. بنابراین آچهی از نظر تبارشناختی به چام نزدیک‌تر از اندونزیایی یا مالایی است، هرچند از راه تجارت و دین واژگان فراوانی از مالایی، عربی و سانسکریت را جذب کرده است. انوک جامی، زیرگروه کوچک‌تری در ساحل غربی، از مهاجران مینانگکابائو هستند و به جای آن به یک زبان مالایایی سخن می‌گویند و در درون خود آچه جامعه‌ای متمایز از نظر فرهنگی را تشکیل می‌دهند.

تاریخ معاصر سنگین است. جنبش شورشی جدایی‌طلب سی‌ساله به رهبری جنبش آزادی‌بخش آچه سرانجام تنها پس از آن پایان یافت که سونامی اقیانوس هند در سال 2004 سواحل را ویران کرد؛ فاجعه‌ای که تنها در آچه حدود 170,000 تن را کشت و هر دو طرف را در سال بعد به توافق صلح واداشت. این توالی، یعنی جنگ، سپس فاجعه، سپس خودمختاری، بخش بزرگی از زندگی امروز آچهی‌ها را شکل داده است: نسلی در میان درگیری بزرگ شد، سپس شهرهای خود را از بلوک‌های بتنی بازسازی کرد و سپس درجه‌ای از خودگردانی را به چانه گرفت که هیچ استان دیگر اندونزی از آن برخوردار نیست. آداب و رسوم این لایه‌بندی را بازتاب می‌دهند. رقص سنتی سامان که نشسته در ردیف‌های فشرده با کف‌زدن سریع دست و کوبیدن سینه اجرا می‌شود، در سراسر اندونزی و خارج از آن شناخته شده است؛ فرهنگ قهوه در شهر کوهستانی تاکنگون نهادی محلی و جدی است؛ و خانه روموه آچه، خانه چوبی بلند بر پایه‌های ستون‌مانند، هنوز در روستاها دیده می‌شود، هرچند بتن جای بیشتر آن‌ها را گرفته است.