اروتیک ماکاساری‌ها

ماکاسارها مردمی ساحلی در شبه‌جزیرهٔ جنوب‌غربی سولاوسی جنوبی هستند که نام خود را از شهری گرفته‌اند که دست‌کم پنج قرن لنگرگاه تجاری آنان بوده است. آنان بنا به عادتی دیرینه دریانورد و بازرگان‌اند. پیش از آنکه نقشه‌های اروپایی بخش عمدهٔ مجمع‌الجزایر را ترسیم کنند، خدمهٔ کشتی‌های ماکاسار سفر فصلی به جنوب، به سواحل خشک شمال استرالیا، را انجام می‌دادند، جایی که هر سال بر سواحل آرنهم‌لند اردو می‌زدند تا ترپانگ را برای بازار چین گرد آورند و دودی کنند. این تجارت واژه‌های قرضی، فناوری‌ها و خاطره‌ای خانوادگی میان یولنگوها به جا گذاشت که تا مدت‌ها پس از آنکه هلندی‌ها در اوایل قرن بیستم آن را متوقف کردند باقی ماند.

زبانشان، ماکاسار، در شاخهٔ جنوب سولاوسی از خانوادهٔ آسترونزی جای دارد و با بوگیس خویشاوندی نزدیکی دارد، اما آن‌قدر متفاوت است که دو جامعه، با وجود پیوندهای زناشویی و درهم‌تنیدگی تاریخی، بدون تلاش یکدیگر را نمی‌فهمند. این زبان، هنگامی که به شیوهٔ سنتی نوشته شود، همچنان با خط لونتارا نوشته می‌شود، خطی زاویه‌دار و برگرفته از خطوط هندی که جهان بوگیس-ماکاسار برای استفادهٔ خود پدید آورد. اثر ادبی برجستهٔ این زبان سینریلیک است، حماسه‌ای منظوم و آوازی که با ریتم یک عود کمانی اجرا می‌شود، و نیز سالنامه‌های گستردهٔ پادشاهی‌های کهن گووا-تالو.

آن پادشاهی‌ها دومین کلید خودانگارهٔ ماکاسارها هستند. گووا، همراه با تالو، کیان سیاسی همزادش، قدرتی دریایی بود که در آغاز سدهٔ هفدهم به اسلام گروید و سپس نیروی خود را بر نیمی از شرق مجمع‌الجزایر گسترد، پیش از آنکه شرکت هند شرقی هلند در معاهدهٔ بونگایا در سال 1667 آن را درهم شکند. این شکست جنگجویان و بازرگانان ماکاسار را در سراسر منطقه پراکنده کرد (آنان در بنیان‌گذاری جماعت‌هایی تا جزایر ریائو و شبه‌جزیرهٔ مالایی یاری رساندند) و بذر روحیه‌ای تیز با ذهنیت پراکنده‌نشینی را کاشت که هرگز کاملاً از میان نرفته است.

اسلام نسبت به معیارهای اندونزیایی دیر رسید، اما کاملاً پذیرفته شد، و امروزه آیین سنی با حقوق عرفی کهن‌تر، یعنی آدات، همزیستی دارد، به‌ویژه در مورد ازدواج، ارث و آداب سیری'، مفهوم فشردهٔ شرف و شرم که الزامات اجتماعی را سامان می‌دهد و هنوز آن‌قدر جدی گرفته می‌شود که نحوهٔ حل‌وفصل اختلافات را تعیین می‌کند. جشن‌های عروسی مفصل برگزار می‌شوند؛ شیربها با دقت چانه‌زنی می‌شود؛ شبکهٔ خویشاوندی است که مذاکره می‌کند. غذا صریح و بی‌ابهام است: کوتو ماکاسار، سوپ احشای گاو که با کیک‌های برنج فشرده خورده می‌شود؛ کونرو، دنده‌های گاو که آهسته پخته می‌شوند؛ پالوباسا، پسرعموی غنی‌تر آن؛ و این غذاها همراه مردم سفر می‌کنند. هر جا که ماکاسارها به شمار قابل توجهی ساکن شوند، ظرف یک سال وارونگی که این غذاها را می‌فروشد پدیدار می‌شود.