اروتیک توبالارها

توبالارها مردم تایگای تاریک‌اند، و این امری ثبت‌شده است نه صرفاً فضاسازی؛ مقامات روس دو قرن آنان را با نام «تاتارهای چرن» ثبت می‌کردند، از واژه چرن به معنای سیاه، یعنی جنگل تنوب و صنوبر سیبری سیاه که تپه‌های کم‌ارتفاع شمال‌شرقی آلتای را می‌پوشاند. در حالی که آلتایی‌های جنوبی در بلندی‌های باز سوارکار بودند، توبالارها شکار می‌کردند، به دام می‌انداختند، ماهی می‌گرفتند، گردآوری می‌کردند و در لکه‌های کوچک جنگل‌زدایی‌شده با کلنگ دستی جو می‌کاشتند، مدت‌ها پیش از ورود مهاجران روس. سرزمین آنان حوضه رودخانه بیا و انتهای شمال‌غربی دریاچه تلتسکویه است، در بخش‌های توروچاک و چویا از جمهوری آلتای. پیش از فروپاشی دولت دزونگار در دهه ۱۷۵۰، دوبار خراج پوست می‌دادند: یک بار به گردآورندگان روس و بار دیگر به فرمانروایان دزونگار. امروز کمتر از دو هزار نفر خود را با این نام می‌شناسند.

خود را توبا یا توبا-کیژی می‌نامند، نامی که در سراسر سایان و آلتای تکرار می‌شود و به شکلی با توواییان و توفالارها مشترک است. زبانشان به شاخه شمالی آلتایی زبان‌های ترکی تعلق دارد، نزدیک به چلکان، کوماندین و شور، و آن‌قدر از آلتایی جنوبی دور است که خواندنش گویش، تصمیمی سیاسی است نه زبانی. این زبان حامل پیشینه خود است: مردمان آلتای شمالی تا حدی از جنگل‌نشینان شکارچی گویشور سامویدی و ینیسه‌ای فرود آمده‌اند که زبان ترکی را پذیرفتند و شیوه شکار را نگه داشتند. امروز بیشتر سالخوردگان به آن سخن می‌گویند و روسی کار روزانه را انجام می‌دهد. هیئت روحانی آلتای که از ۱۸۳۰ در اولالا مستقر بود، سخت‌ترین فشار را اینجا وارد کرد، بنابراین ارتدوکسی بیش از آلتایی‌های جنوبی که پس از ۱۹۰۴ راه خود را با بورکانیسم رفتند، بر توبالارها سنگینی می‌کند. در زیر آن، رابطه‌ای عملی با مکان جریان دارد: کوه‌ها، گذرگاه‌ها و چشمه‌ها ارباب‌هایی دارند که با احترام خطاب می‌شوند و با نوارهای پارچه‌ای هدیه می‌گیرند، و طبل شامان هنوز در حافظه زنده است. خویشاوندی همچنان از راه سیوک می‌گذرد که لفظاً به معنای استخوان است، یعنی تبار پدری که فرد بیرون از آن ازدواج می‌کند. در ۲۰۰۰ دولت توبالارها را در فهرست اقوام بومی کم‌شمار ثبت کرد، که بیش از آنکه تعارف باشد ابزاری بود: حق اولویت در شکار، ماهیگیری و گردآوری بر سرزمین نیاکانی را با خود دارد. همین حقوق امروز موضوع مناقشه‌اند، با همان جنگلی که برای چوب می‌خواهندش و همان دریاچه که برای گردشگران. مراسم برداشت گردوی کاج در پاییز، که خانواده‌ها کامل در تایگا چادر می‌زنند و مخروط‌ها را با چوب‌دستی چوبی فرو می‌ریزند، هنوز نقطه ثابت سال است.