اروتیک یاکوت‌ها

یاکوت‌ها که خود را ساخا می‌نامند، شمالی‌ترین مردم ترک‌زبان روی زمین‌اند و همین یک واقعیت، همه‌چیز دیگر درباره‌ی آنان را دگرگون می‌کند. سرزمین مادری‌شان، جمهوری ساخا، بخشی از شرق سیبری را در بر می‌گیرد که تقریباً به اندازه‌ی هند است، بیشترش زیر یخ دائمی قفل شده و رودخانه‌ی لنا از میان آن می‌گذرد. زمستان‌ها در نواحی داخلی به‌طور معمول به چهل درجه زیر صفر می‌رسد؛ روستای اویمیاکون در سرزمین یاکوت‌ها، رکورد سردترین مکان دائمی مسکونی سیاره را در اختیار دارد. مردمی شبان‌پیشه با اسب و گاو که به زبانی ترکی سخن می‌گویند، دور از سرزمین‌های استپی خویشاوندان زبانی‌شان به اینجا رسیدند و گله‌هایشان را با خود آوردند؛ اسب‌های یاکوت نژادی تنومند و پرمو هستند که برای کندن برف در پی علوفه و ماندن در فضای باز، در دماهایی پرورش یافته‌اند که اسب مغولی را می‌کشد.

از نظر زبانی، ساخا در دورافتاده‌ترین نقطه‌ی شمال‌شرقی خانواده‌ی ترکی قرار دارد و آنقدر مدت طولانی از همسایگان قیپچاق و اوغوز جدا مانده که لایه‌ی سنگینی از واژگان را از مردمان تونگوزی اطراف، یعنی ایونک‌ها و ایون‌ها، جذب کرده است؛ همان‌ها که قلمرو گله‌داری گوزن شمالی‌شان را ساخا به آن راه یافتند و تا حدی جابه‌جایشان کردند. مهاجرت به شمال معمولاً به دوران میانه نسبت داده می‌شود، زمانی که نیاکان تحت فشار گسترش مغول‌ها از منطقه‌ی دریاچه‌ی بایکال کوچیدند. آنان در میان مردمان سیبری استثنایی‌اند، زیرا حضور جمعیتی قوی در جمهوری خود را حفظ کرده‌اند؛ ساخا در بسیاری از ناحیه‌های این جمهوری اکثریت‌اند و این زبان در آن آموزش داده می‌شود، پخش می‌شود و در آن منتشر می‌گردد.

دین در سرزمین ساخا رسماً ارتدوکس روسی است؛ تغییر آیین با پیشروی استعماری روسیه در سیبری در قرن هفدهم همراه شد، اما لایه‌ی کهن‌تر نسبت به بیشتر جمعیت‌های مسیحی‌شده، به سطح نزدیک‌تر است. نظام پیش‌مسیحی که گاه تنگریسم یا آار آیی خوانده می‌شود، جهان را به قلمروهای بالا، میانه و پایین سازمان می‌دهد و طبقه‌ای از واسطه‌های روحانی را به رسمیت می‌شناسد؛ کردار شامانی هم در زمان تزارها و هم در دوران شوروی سرکوب شد، اما هرگز به‌کلی محو نشد و از دهه‌ی ۱۹۹۰ احیایی عمدی در آن رخ داده است. جشنواره‌ی تابستانی یاخ که حول انقلاب تابستانی برگزار می‌شود، لنگرگاه تقویمی زندگی عمومی ساخاست؛ گردهمایی چندروزه‌ای که کومیس (شیر مادیان تخمیرشده)، رقص دایره‌ای اوسوخای و آیین‌هایی را که به آسمان و خورشید خطاب می‌شوند، در بر می‌گیرد. این جشنواره کمتر به جشن فولکلوری شبیه است که برای بیگانگان صحنه‌آرایی شده باشد و بیشتر به تعطیلات ملی‌ای می‌ماند که یک ملت برای خودش برگزار می‌کند.