اروتیک تووایی‌های توجو

در میان تووایی‌ها، توژوها مردم جنگل هستند نه دشت. بیشتر تووا با اسب، گوسفند و چادرهای نمدی در حوضه‌های باز جنوبی بزرگ شده‌اند. توژوها در تایگای لاریکس و کاج سیبری در شمال‌شرق جمهوری امرار معاش می‌کردند، به‌جای اسب سوار بر گوزن شمالی می‌شدند و در زمستان‌های طولانی حیوانات خزدار را به دام می‌انداختند. این تفاوت در شیوه زندگی، بیش از هر خطی روی نقشه، آنان را متمایز می‌کند. روسیه رسماً آنان را یکی از اقوام بومی کم‌شمار شمال می‌شمارد، جدا از عموم تووایی‌ها.

سرزمین آنان حوضه تودژا است، گودالی مرتفع و پر از دریاچه که سایان شرقی گرداگرد آن را فرا گرفته و سرشاخه‌های بالایی ینیسی از میان آن می‌گذرند. این ناحیه هنوز یکی از دشوارترین نقاط تووا برای دسترسی است. توژوها به گویش ویژه خود از زبان تووایی سخن می‌گویند، زبانی ترکی از گروه سایان، و این گویش به گفتار دیگر اقوام تایگا نزدیک‌تر است تا به تووایی دشت. نزدیک‌ترین خویشاوندانشان در آن‌سوی کوه‌ها توفالارهای استان ایرکوتسک‌اند. در آن‌سوی مرز مغولستان، دوخاها هستند، گله‌داران گوزن شمالی که در میانشان خانواده‌هایی هستند که در قرن بیستم از تایگای تووا به سمت جنوب کوچ کردند. قوم‌نگاران بخش بزرگی از تبار توژوها را به مردمان جنگل‌نشین کهن‌تری نسبت می‌دهند که به زبان‌های سامویدی و ینیسه‌ای سخن می‌گفتند و در طول قرن‌ها زبان ترکی را پذیرفتند.

در اینجا بر گوزن‌ها سوار می‌شوند، بارشان می‌کنند و آن‌ها را می‌دوشند، نه اینکه به سورتمه ببندند. این شیوه گله‌داری سایانی را برخی پژوهشگران از کهن‌ترین شکل‌های نگهداری گوزن شمالی در هر جای جهان می‌دانند. خانواده‌ها به‌طور سنتی میان اردوگاه‌های فصلی در چادرهای مخروطی پوشیده از پوست درخت توس یا پوست حیوانات جابه‌جا می‌شدند و خزهای حاصل از شکار به‌عنوان خراج و برای تجارت بیرون فرستاده می‌شد. دین عملی و محلی است. شمنیسم در اینجا جایگاهی قوی‌تر از بودیسم تبتی دشت دارد و مردم هنوز، به‌عنوان بخشی از گذر در این سرزمین، برای ارواح صاحب گذرگاه‌ها، چشمه‌ها و شکارگاه‌ها نذورات می‌گذارند.

دوران شوروی همه این‌ها را از نو ساخت. گله‌ها به مزارع جمعی و دولتی سپرده شدند و خانواده‌های کوچ‌نشین به روستاها کشانده شدند. هنگامی که آن مزارع در دهه 1990 از هم پاشیدند، شمار گوزن‌ها به‌شدت کاهش یافت و زنده نگه داشتن این حیوانات به تک‌تک خانواده‌ها و پشتکار آنان وابسته شد. امروز بیشتر توژوها در سکونتگاه‌ها زندگی می‌کنند و افزون بر تووایی به روسی نیز سخن می‌گویند، در حالی که شمار کمتری از خانواده‌های گله‌دار هنوز اردوگاه‌هایی در دل تایگا دارند.