اروتیک ناوکان‌ها

ناوکان‌ها خود را نووقاغمیت می‌نامند، یعنی مردم نووقاق، و این نام پیش از هر چیز جغرافیایی است. روستای آنان بر شیبی تند در دماغه دژنف، شرقی‌ترین نقطه اوراسیا، قرار داشت و خانه‌ها به‌صورت پلکانی بالای آب ساخته شده بودند، در جایی که تنگه برینگ تا کمی بیش از پنجاه مایل باریک می‌شود. در روزی صاف، آلاسکا از آنجا دیده می‌شود. این موقعیت، ناوکان‌ها را بیش از یک جامعه شکارچی ساحلی ساخته بود: آنان لولای پیوند میان دو قاره بودند و پوست گراز دریایی، تنباکو، چای، فلز و پوست گوزن شمالی را میان گله‌داران چوکچی در داخل سرزمین و خویشاوندان یوپیک و اینوپیات خود در جزایر و در ساحل آمریکا جابه‌جا می‌کردند. شکار پایه همه چیز بود. نخست گراز دریایی، سپس نهنگ کمان‌سر و نهنگ خاکستری، فک‌ها، و پرندگانی که از دیواره صخره‌ها گرفته می‌شدند؛ این شکار از قایق‌های پوستی انجام می‌شد، به دست مردمی که یخ و جریان آب را آن‌قدر خوب می‌خواندند که تنگه را همچون جاده‌ای به کار می‌گرفتند.

زبان آنان، ناوکانسکی، به شاخه یوپیک خانواده اسکیمو-آلئوت تعلق دارد و نسبت به همسایگانش در جایگاهی ناهمسو قرار دارد: از برخی جهات به یوپیکی که آن سوی آب در آلاسکا گفته می‌شود نزدیک‌تر است تا به گویش چاپلینو در جوامع یوپیک که کمی پایین‌تر در همین ساحل چوکوتکا زندگی می‌کنند. این تقریباً همان چیزی است که از مردمی انتظار می‌رود که قرن‌ها با آن سوی تنگه گفت‌وگو کرده‌اند، نه در امتداد آن. امروز بسیار کم‌اند کسانی که به این زبان روان سخن می‌گویند و تقریباً همه‌شان سالخورده‌اند، و علت آن فرسایش تدریجی نبود. در سال 1958 مقامات شوروی روستا را بستند. دلیل اعلام‌شده، نامناسب بودن موقعیت آن برای کشتی‌های تدارکاتی و خدمات بود. مرز با ایالات متحده نیز یک دهه بود که بسته شده بود و سکونتگاهی از مردمی که خویشاوندانشان در آلاسکا بودند، واقع بر مرز، مایه دردسر بود. خانواده‌ها به نونیامو، پیناکول، اوئلن، لاورنتیا و لورینو منتقل شدند و در روستاهایی با اکثریت چوکچی پراکنده شدند، و محل‌های شکار و گورها پشت سر گذاشته شد. ارتباط منظم از دو سوی تنگه تنها در سال 1988 از سر گرفته شد، هنگامی که پرواز دوستی از نوم به پروویدنیا رفت و مردم خویشاوندانی را دیدند که نامشان را می‌دانستند ولی هرگز ندیده بودند.

امروز چند صد نفر خود را ناوکان می‌دانند که بیشترشان در سکونتگاه‌های ساحلی چوکوتکا زندگی می‌کنند. شکار پستانداران دریایی با سهمیه ادامه دارد و تعهداتی که در قبال نهنگ یا گراز دریایی کشته‌شده بر عهده است کاملاً از میان نرفته است. زیان سنگین‌تر، از دست رفتن چیزی است که زبان با خود حمل می‌کرد: نام‌های مکان‌ها، واژگان یخ دریا و دانش مسیرها که به ساحلی پیوند دارند که دیگر کسی در آن زندگی نمی‌کند. سالمندان و شمار اندکی از زبان‌شناسان در حال ثبت آن هستند. خود ناوکان خالی است: پی‌های سنگی و استخوان نهنگ بر شیبی رو به شرق.