اروتیک مانسی‌ها

مانسی‌ها مردمی هستند که نامشان بر نقشهٔ یکی از ثروتمندترین مناطق روسیه دیده می‌شود و شمارشان در همان منطقه از کم‌ترین‌هاست. منطقهٔ خودمختار خانتی-مانسی، قلب نفتی غرب سیبری، نیمی از نامش را از آنان گرفته است، با این حال مانسی‌ها به‌مراتب کم‌تر از یک درصد جمعیت آن را تشکیل می‌دهند: حدود دوازده هزار نفر که در امتداد رودهای سوسوا، لوزوا، کوندا و پلیم، در ساحل غربی رود اوب و تا دامنه‌های شرقی کوه‌های اورال شمالی پراکنده‌اند. منابع قدیمی‌تر روسی آنان را وگول می‌نامیدند. نام خودشان معمولاً به همان ریشه‌ای بازگردانده می‌شود که در Magy در واژهٔ مجار دیده می‌شود، و این تصادفی نیست. آنان همراه با خانتی‌ها و مجارها شاخهٔ اوگریک خانوادهٔ اورالی را تشکیل می‌دهند، از این رو نزدیک‌ترین خویشاوند زبانی‌شان بیرون از سیبری زبان مجاری است که سه هزار سال و نیمی از یک قاره آن را از مانسی جدا کرده است. مانسی در گذشته چهار گروه گویشی داشت. گروه‌های جنوبی، غربی و شرقی از میان رفته‌اند و تنها گروه شمالی که در اطراف سوسوا و بخش بالادست لوزوا سخن گفته می‌شود هنوز گویشوران روان دارد، که شمارشان به صدها نفر می‌رسد. این زبان در منطقه وضعیت رسمی مشترک دارد و روزنامه و الفبای سیریلیک هم دارد، اما بیشتر مانسی‌ها روزهای خود را به زبان روسی می‌گذرانند.

به‌طور رسمی مانسی‌ها از زمان غسل تعمیدهای دسته‌جمعی در آغاز سدهٔ هجدهم، پیرو کلیسای ارتدوکس هستند. اما آیین کهن هرگز آنان را ترک نکرد. خدای آسمان نومی-توروم و پسرش میر-سوسنه-خوم، سوارکاری که گرداگرد جهان می‌چرخد، بر گروهی از ارواح محلی نظارت دارند که در زیارتگاه‌های خانگی و بیشه‌های مقدس نگهداری می‌شوند. خرس پسر آسمان است که به زمین افتاده، و کشتن آن، خویشان شکارچی را موظف می‌کند جشن خرس برپا کنند که ممکن است چند شب طول بکشد، با نمایش‌های نقاب‌دار، چرخه‌های بلند آواز، و سر حیوان که به‌عنوان مهمان افتخاری می‌نشیند. جامعه به دو نیمهٔ برون‌همسر تقسیم می‌شود، موس و بور. نیمهٔ موس نسب خود را به خانوادهٔ آسمان می‌رساند و نیمهٔ بور به خرس، و از هر مانسی انتظار می‌رود که با کسی از آن سوی این مرز ازدواج کند. مانسی‌های شمالی رمه‌داری گوزن شمالی را از همسایگان ننتس خود آموختند؛ دیگران از شکار، ماهی‌گیری و سپس پرورش دام‌های کوچک امرار معاش می‌کردند. امیرنشین‌های پلیم و کوندا در سده‌های پانزدهم و شانزدهم به سرزمین‌های پرم یورش می‌بردند و با مسکو می‌جنگیدند، و پس از آن‌که لشکرکشی یرماک سیبری را گشود، درهم شکسته شدند. از دههٔ 1960 به این سو، رونق نفت صدها هزار تازه‌وارد را به منطقه آورده است و مانسی‌ها در حوضهٔ خود از اکثریت به حاشیه‌ای کم‌اهمیت بدل شده‌اند. نام‌های جغرافیایی آنان هنوز همان‌هایی‌اند که جهان تکرار می‌کند، از جمله خولات سیاخل، کوه مردگان در داستان گذرگاه دیاتلوف، و مشت‌زن روسلان پروودنیکوف، اهل بریوزوو، نام مانسی را به رینگ‌هایی دور از رود اوب برده است.