اروتیک تیورتسی‌ها

تیوِرتسی مردمی قبیله‌ای از اوایل سده‌های میانه بودند که در سده‌های نهم و دهم در امتداد رود دنیستر، به سوی رود دانوب و کرانه دریای سیاه، زندگی می‌کردند. پس از اواسط سده دهم دیگر در منابع مکتوب نامی از آنان نیست و جمعیتشان در جمعیت‌های بعدی آنچه امروز مولداوی و جنوب غربی اوکراین خوانده می‌شود ادغام شد. برای بیگانگان، آنچه آنان را یک گروه می‌ساخت رودی بود و یک سطر متن. گردآورندگان «وقایع‌نامه نخستین» در کیف، آنان را از میان اتحادیه‌های قبیله‌ای اسلاوهای شرقی شمردند و در کنار همسایگانشان، اولیچی، در امتداد دنیستر جای دادند. وقایع‌نگاران همچنین نوشتند که تیوِرتسی پرشمار بودند و شهرهایشان در روزگار خود وقایع‌نگاران هنوز برپا بود. این نام معمولاً به تیراس، نام یونانی باستانی دنیستر، منسوب می‌شود که بدین ترتیب آنان را به سادگی مردم رود می‌سازد.

روابط آنان با کیف میان جنگ و همکاری نوسان داشت. وقایع‌نامه می‌گوید شاهزاده اولگ در سال 885 با آنان جنگید. با این حال، در روایت سال 907 آمده که تیوِرتسی در لشکری که او علیه قسطنطنیه رهبری کرد حضور داشتند، و با واژه تولکووینی توصیف شده‌اند که پژوهشگران آن را یا به معنای متحدان یا به معنای مترجمان می‌خوانند. خوانش دوم با مردمی سازگار است که بر سر راه میان سرزمین‌های داخلی اسلاوی و مرز دانوبی بیزانس زندگی می‌کردند. آنان در لشکرکشی شاهزاده ایگور در سال 944 نیز شرکت کردند و پس از آن وقایع‌نامه دیگر چیزی درباره آنان نمی‌گوید.

آنان کشاورزی می‌کردند، دام نگه می‌داشتند و در روستاهای باز و سکونتگاه‌های مستحکم بر تپه‌ها زندگی می‌کردند. دژهای تپه‌ای در مرکز مولداوی، مانند اکیماوتسی و آلکدار، اغلب به آنان یا به همسایگان نزدیکشان نسبت داده می‌شوند. آنان پیرو چندخدایی کهن اسلاوی بودند تا آنکه مسیحیت به ایشان رسید، یا از راه کیف پس از سال 988 یا پیش از آن از راه تماس با بلغارستان و بیزانس در امتداد دانوب. نقطه ضعف آنان جغرافیا بود. دشت باز در جنوبشان به گذرگاهی برای کوچ‌نشینان تبدیل شد، نخست پچنگ‌ها و سپس کومان‌ها. به نظر می‌رسد تیوِرتسی به سوی شمال رانده شدند و در جمعیت‌های پای کوه‌های کارپات و بالادست دنیستر ادغام شدند.

اینکه آنان که بودند هنوز محل بحث است. پژوهش‌های شوروی آنان را با قاطعیت اسلاوهای شرقی می‌دانست، در حالی که مورخان دیگر آنان را جمعیتی آمیخته در یک منطقه مرزی می‌بینند که از جوامع کهن‌تر رومانس‌زبان و استپی نیز بهره می‌برد. این بحث زنده مانده است، زیرا این سرزمین همچنان میدان نزاع روایت‌های ملی از تاریخ است. امروز میان مولداوی و اوکراین تقسیم شده است و تیوِرتسی یکی از کهن‌ترین نام‌هایی است که هر دو طرف می‌توانند روی نقشه به آن اشاره کنند.