اروتیک سومباوا

سومباواییان، یا تائو ساماوا آن‌گونه که خود می‌نامندشان، نیمه غربی جزیرهٔ سومباوا را در اختیار دارند؛ جزیره‌ای دراز و خشک که چون گذرگاهی سنگی میان لومبوک و فلورس در زنجیرهٔ جزایر سوندای کوچک اندونزی قرار گرفته است. این جزیره از نظر فرهنگی به دو نیمه تقسیم می‌شود: سومباواییان اصیل غرب را در اختیار دارند، در حالی که مردم بیما، با زبانی متفاوت و جهت‌گیری متفاوت، شرق را. این شکاف شرق و غرب نخستین چیزی است که باید درباره‌شان دانست. آنان به معنای یکپارچهٔ «مردم جزیرهٔ سومباوا» نیستند؛ بلکه نیمهٔ غربیِ جغرافیایی تقسیم‌شده‌اند که از نظر فرهنگی به لومبوک و ساساک نگاه می‌کنند، نه به همسایگان شرقی‌شان.

زبانشان، باسا ساماوا، از زبان‌های استرونزی است و در شاخهٔ مالایو-پلینزیایی همراه با ساساک و بالیایی جای دارد، هرچند با هیچ‌یک از این دو به‌طور متقابل قابل فهم نیست. در میان ناحیه‌های سلطنتی کهن، از جمله سومباوا بسار، تالیوانگ و جِرِوِیه، گویش‌ها متفاوت‌اند و این تفاوت‌ها هنوز نشان می‌دهد که فرد از کجاست. اسلام در قرن هفدهم رسید، از راه سلطنت سومباوا که پیش‌تر خراج‌گزار گووا در جنوب سولاوسی بود و بعدها زیر نظارت هلندی‌ها قرار گرفت. این آیین سنی است و بنا بر معیارهای اندونزیایی، در عمل نسبتاً ارتدکس است، هرچند باورهای جان‌باورانهٔ کهن پیرامون تولد، برداشت محصول و تقدیس خانه‌ها همچنان پابرجاست.

سرزمین شکل‌دهندهٔ زندگی آنان بوده است. غرب سومباوا از جاوه و بالی خشک‌تر است، با سایهٔ بلند بادهای موسمی، علف‌زارهای ساوانا و خط ساحلی صخره‌ای؛ برنج هرجا که بتواند می‌روید، اما اقتصاد کهن بر اسب، گاومیش آبی و محصولات سخت‌جان کوهستانی استوار بود. اسب‌های سومباوا هنوز مایهٔ افتخار منطقه‌اند و سنت main jaran (مسابقات روستایی که کودکان بی‌زین سوار می‌شوند) با وجود انتقادهای مکرر از بیرون، همچنان بخشی ثابت از تقویم اجتماعی است. Barapan kebo، مسابقات گاومیش در گل که در شالیزارهای سیل‌زده پیش از کاشت برگزار می‌شود، نقشی مشابه دارد: بخشی ورزش، بخشی آیین کشاورزی و بخشی تأکید بر این که این بالی نیست و هرگز قرار نبوده باشد.

انفجار تامبورا در سال 1815، در شبه‌جزیرهٔ شرقی جزیره، بیشتر جمعیت در دسترس خود را از میان برد و زبان کوچک تامبورا را به‌کلی نابود کرد؛ سومباواییان غرب جان به‌در بردند، اما سال‌های قحطی‌ای را که پس از آن در سراسر مجمع‌الجزایر پدید آمد تجربه کردند. این رخداد در پس‌زمینهٔ هر روایت صادقانه‌ای از جزیره قرار دارد. جامعهٔ امروز بنا بر معیارهای اندونزیایی کوچک است، با کمتر از یک میلیون گویشور، که عمدتاً در مناطق غرب سومباوا و سومباوا متمرکز است و مهاجرت پیوسته‌ای به لومبوک، بالی و بازارهای کار مالزی و کشورهای حوزهٔ خلیج دارد.