اروتیک قذاذفه

بیشتر مردم این نام را شنیده‌اند بی‌آنکه متوجه شوند که به یک قبیله تعلق دارد. قذافی به معنای اروپایی نام خانوادگی نیست، بلکه یک نسبت است، به معنای منسوب به قذاذفه. این قبیله بر اساس معیارهای لیبی کوچک است و به هیچ وجه به وزن ورفله یا اتحادیه‌های بزرگ قبیله‌ای شرق نمی‌رسد. قبیله در بیشتر تاریخ خود شبانی و حاشیه‌ای بود، شتر و بز را در بوته‌زارها و شن‌زارهای جنوب سرت می‌چراند و تا فزان، اطراف سبها و واحه‌های جفره، پیش می‌رفت. سرزمین آنان بین طرابلس غرب و برقه قرار دارد، همان میانه کم‌جمعیتی که دو مرکز جمعیتی لیبی همواره به یکدیگر از آن سو نگریسته‌اند. پژوهش‌های علمی عموماً قذاذفه را بربرهایی می‌دانند که قرن‌ها پیش عربی‌شده‌اند و در آیین بادیه‌نشینی که بنی‌سلیم به سوی غرب آوردند جذب شده‌اند؛ اما نسب‌شناسان خود قبیله تمایل دارند نسب عربی خالص ادعا کنند. هر دو روایت یک کار را انجام می‌دهند: توضیح می‌دهند که چرا این مردم به زبان عربی سخن می‌گویند، بر اساس قانون بادیه زندگی می‌کنند و در زیر این همه چیزی کهن‌تر را به یاد دارند.

همه چیز درباره موقعیت امروزی آنان به یک صبح سپتامبر 1969 بازمی‌گردد، زمانی که یک افسر مخابرات از قصر ابوهادی، مجموعه‌ای پراکنده از چادر و خشت خام در جنوب سرت، کشور را در کودتایی تقریباً بدون خونریزی به دست گرفت. معمر قذافی به عنوان یک انقلابی، نه یک رئیس قبیله، حکومت کرد و سال‌ها قبیله‌گرایی را صریحاً محکوم کرد، اما حساب بقا او را به سوی خویشاوندان بازگرداند. سرویس‌های امنیتی داخلی و واحدهایی که واقعاً اهمیت داشتند عمدتاً از قذاذفه تشکیل شده بودند و در برابر مقاره و ورفله، که بسیار بزرگ‌تر بودند، متوازن می‌شدند؛ ترتیبی که چهار دهه دوام آورد و سپس از هم پاشید. قبیله‌ای که سرنوشتش به سرنوشت یک مرد گره خورده باشد در کاری شکننده است. پس از 2011 این وابستگی به باری بدل شد که بی‌گناهی فردی نمی‌توانست آن را جبران کند: بر سر سرت جنگیدند و ویرانش کردند، خانواده‌های قذاذفه از شهرهایی که نسل‌ها در آن زیسته بودند بیرون رانده شدند و بخش قابل توجهی از قبیله به مصر، تونس، نیجر و فراتر پراکنده شد. آنان مسلمانان سنی مذهب مالکی هستند و مانند همه اطرافیان خود به لهجه لیبیایی عربی سخن می‌گویند. هیچ چیز در زبان یا دین آنان را متمایز نمی‌کند. آنچه متمایزشان می‌کند نامی است که نمی‌توانند کنار بگذارند.