اروتیک چینی‌های پراناکان

واژه Peranakan در زبان مالایی به معنای بومی‌زاد است و نکته اصلی همین است. چینی‌های Peranakan از بازرگانان چینی، عمدتاً مردانی هوکین اهل جنوب استان فوجیان، نسب می‌برند که در طی چند سده در بندرهای جهان مالایی ساکن شدند و با زنان محلی ازدواج کردند. ظرف چند نسل، خانواده‌هایشان به چیزی تازه بدل شد. از نظر نام خانوادگی و محراب نیاکان چینی بودند و در آشپزخانه، پوشاک و اغلب در گفتار، تا حد زیادی مالایی. مردان را Baba و زنان را Nyonya می‌نامند، و از این رو در مالزی و سنگاپور این جامعه اغلب به‌سادگی Baba Nyonya خوانده می‌شود. جوامع آمیخته قدیمی دیگری نیز واژه Peranakan را به کار می‌برند، از جمله Chitty در ملاکا و Jawi Peranakan، و به همین دلیل آن صفت توصیفی اهمیت دارد.

کانون اصلی این جامعه در امتداد تنگه ملاکا قرار دارد. بریتانیایی‌ها ملاکا، پنانگ و سنگاپور را با نام مستعمرات تنگه‌ها (Straits Settlements) گروه‌بندی کردند و از همین رو این جامعه نام دیگر خود، چینی‌های تنگه‌ها (Straits Chinese)، را یافت. جامعه Baba در ملاکا و سنگاپور زبان Baba Malay را پدید آورد، زبانی کریول که بر پایه مالایی ساخته شده و لایه‌ای پررنگ از واژگان هوکین دارد. پنانگ مسیری برعکس رفت: خانواده‌ها در خانه همچنان هوکین حرف می‌زدند و مالایی و انگلیسی را در آن ادغام کردند. در جاوه، خانواده‌های Peranakan به مالایی محلی و جاوه‌ای سخن می‌گفتند. از اواخر سده نوزدهم، آنان مطبوعاتی پررونق به زبان مالایی را اداره کردند و رمان‌هایی منتشر کردند که در شکل‌گیری ادبیات مدرن اندونزیایی سهم داشت. شاخه‌های کوچک‌تری در کلانتان زندگی می‌کنند، و در تانگرانگ، بیرون جاکارتا، که در آنجا Cina Benteng موسیقی gambang kromong را زنده نگه می‌دارند، و در اطراف پوکت در جنوب تایلند.

دین نیز همین آمیختگی را دنبال می‌کند. بیشتر خانواده‌ها تکریم نیاکان و آیین‌های عامیانه چینی، تائوئیستی و بودایی را حفظ کردند، در حالی که بسیاری مسیحی شدند، به‌ویژه در سنگاپور و اندونزی. در دوران حکومت بریتانیا، چینی‌های تنگه‌ها تحصیل‌کرده به زبان انگلیسی و از نظر تجاری قدرتمند بودند و چنان آشکارا وفادار بودند که لقب چینی‌های پادشاه (King's Chinese) گرفتند. اندونزی وضعیت سخت‌تری داشت. قانون استعماری هلند چینی‌ها را طبقه‌ای جداگانه تعریف کرد، و نظم نوین سوهارتو، اندونزیایی‌های چینی‌تبار را به کنار گذاشتن نام‌های چینی و ابراز علنی آن وادار کرد، تا اینکه پس از 1998 محدودیت‌ها کاهش یافت.

فرهنگ مادی نخستین چیزی است که بیشتر مردم متوجه آن می‌شوند. آشپزی Nyonya فنون آشپزی چینی را با خمیرهای ادویه مالایی پیوند می‌دهد. برای نمونه، Ayam buah keluak از دانه‌ای سیاه استفاده می‌کند که تا چند هفته فرآوری نشود سمی است. عروسی‌های سنتی ممکن بود دوازده روز طول بکشد و شامل chiu thau می‌شد، آیین شانه‌کردن مو که در شب پیش از عروسی برگزار می‌شد تا گذار به بزرگسالی را نشان دهد. خانه‌ها nyonyaware را به نمایش می‌گذاشتند، چینی مینایی با رنگ‌های پاستلی که در چین برای بازار تنگه‌ها ساخته می‌شد. پس از استقلال، آموزش به زبان ماندارین، ازدواج با مهاجران تازه‌تر چینی و سیاست‌های هویت ملی، تمایز این جامعه را فرسوده کردند و اکنون شمار اندکی از جوانان به زبان Baba Malay مسلط‌اند. آنچه باقی مانده است در دستورهای پخت خانوادگی، انجمن‌های میراث فرهنگی، موزه‌ها و احیای پیوسته کبایا زنده است.