اروتیک ننت‌ها

نِنِتس‌ها مردمی‌اند که گله‌داری کوچ‌نشین گوزن شمالی را در مقیاسی بزرگ تا قرن بیست‌ویکم ادامه دادند، مقیاسی که هیچ قوم دیگری در قطب شمال به آن نمی‌رسد. سرزمین آنان تندرایی است که کرانه‌های دریای بارنتس و دریای کارا را فرا گرفته، از شبه‌جزیره کانین در روسیه اروپایی تا شبه‌جزیره یامال و دهانه رود ینیسی و لبه غربی تایمیر. بیشتر حدود پنجاه هزار نِنِتس در منطقه خودمختار یامالو-نِنِتس زندگی می‌کنند و جمعیت کوچک‌تری در منطقه خودمختار نِنِتس، اطراف ناریان-مار، و در ناحیه تایمیر. خانواده‌های چوپان هنوز همراه با فصل‌ها جابه‌جا می‌شوند؛ در تابستان به سوی ساحل شمالی و در زمستان به لبه جنگل بازمی‌گردند، و برخی مسیرهای یامال سالانه از هزار کیلومتر فراتر می‌روند. کل خانوار با سورتمه‌هایی که گوزن‌ها می‌کشند سفر می‌کند و در هر توقف، چادر مخروطی پوستی که شوم نام دارد برپا می‌شود. این کار را زنان مدیریت می‌کنند: آنان چادر را برپا می‌کنند، سورتمه‌های خود را هدایت می‌کنند و لباس‌های پوستین را می‌دوزند که مهاجرت را قابل تحمل می‌کند. مردان گله، کمند و سگ‌ها را اداره می‌کنند، و سگ گله سفید و کوچک تندرا نیای نژاد سامویدی است که در خارج از کشور شناخته می‌شود.

نام نِنِتس به سادگی به معنای انسان است. بیگانگان مدت‌ها آنان را سامویدها یا یوراک‌ها می‌نامیدند و این برچسب قدیمی‌تر به خانواده زبانی چسبید. زبان‌های سامویدی شاخه‌ای از زبان‌های اورالی است که زودتر از دیگران جدا شد، بنابراین نِنِتس‌ها خویشاوندان دور فنلاندی‌ها و مجارها هستند و تنها با گروه‌های کوچک اِنِتس، نگاناسان و سِلکوپ در شمال سیبری نزدیک‌اند. دو زبان نِنِتس وجود دارد: نِنِتس تندرا که بیشتر مردم به آن سخن می‌گویند، و نِنِتس جنگل، زبان تایگای رودخانه‌های پور و آگان، با حدود هزار گویشور و فهم متقابل محدود با خویشاوند شمالی‌اش. در امتداد رود اوب، خانتی‌ها که مردم اورالی دیگری هستند همسایه آنان‌اند و در غرب، کومی‌ها که چوپانان ایزما شیوه گله‌داری گسترده گوزن شمالی را از آنان آموختند.

دین سنتی آنیمیستی است، با خدای آسمان به نام نوم، شخصیتی از جهان زیرین به نام نگا، و مجموعه‌ای از ارواح خانگی که بر سورتمه‌ای مقدس حمل می‌شوند و همراه خانواده سفر می‌کنند. فضای پشت آتشدان در شوم همچنان منطقه‌ای است که زنان وارد آن نمی‌شوند. جزیره وایگاچ تا دهه ۱۸۲۰ میلادی پناهگاه بزرگ این آیین بود، تا آنکه مبلغان ارتدکس و پس از یک سده مقامات شوروی بت‌های آن را نابود کردند. شامان‌ها در تمام دهه ۱۹۳۰ تحت آزار بودند، همان دهه‌ای که نِنِتس‌های یامال در شورش‌های ماندالادا علیه جمعی‌سازی و مصادره گله‌هایشان برخاستند. غسل تعمید ارتدکس زود به بسیاری از خانواده‌ها رسید، مبلغان انجیلی از دهه ۱۹۹۰ آمده‌اند و در عمل این لایه‌ها در کنار هم وجود دارند. فشار کنونی از گاز می‌آید: بوواننکوو، ساباتا و راه‌آهنی که یامال را می‌بُرد مسیرهای مهاجرت را قطع می‌کنند و سهم رو به رشدی از نِنِتس‌ها زندگی ثابت در روستاها و شهرهای منطقه‌ای را برگزیده‌اند.