اروتیک نادروی‌ها

نادروویان قومی بالتیکی غربی بودند که سرزمینی به نام نادروویا را در میانه حوضه رود پرگولیا و پایین‌دست حوضه نمان، در محدوده آنچه امروز استان کالینینگراد است، در اختیار داشتند، تا آنکه فرقه توتونی در دهه 1270 مقاومت آنان را درهم شکست. بازماندگانشان به شرق و به سوی لیتوانی گریختند یا ماندند و در دیگران حل شدند، و نسل‌ها بعد زمینی که پیش‌تر در اختیار آنان بود به دست لیتوانیایی‌زبانانی کشت شد که فرزندانشان لیتوانیایی‌های پروس شدند. آنان یکی از سرزمین‌هایی بودند که پیتر فون دوسبورگ، وقایع‌نگار فرقه، هنگام برشمردن پروس برای خوانندگانش به حساب آورد، و این شمارش به شیوه واقعی کارشان نزدیک است: نه یک دولت، بلکه قلمرویی از گروه‌های خویشاوندی، دژهای تپه‌ای و سرداران جنگ که هرگاه مرز ایجاب می‌کرد با هم متحد می‌شدند و هرگاه نمی‌کرد راه خود را می‌رفتند. گفتارشان بر مرزی ایستاده بود. نادروویا جایی بود که پروسی کهن کم‌کم به لیتوانیایی بدل می‌شد، و زبان‌شناسان یک قرن است درباره اینکه زبان نادرووی در کدام سوی آن خط قرار می‌گرفت بحث می‌کنند، با تکیه بر تقریباً هیچ: حتی یک جمله‌اش باقی نمانده، تنها نام رودخانه‌ها، نام سکونتگاه‌ها و شکل‌هایی که این نام‌ها بعدها بر زبان آلمانی‌ها و لیتوانیایی‌ها به خود گرفتند.

دینشان چندخدایی رایج در سرزمین‌های بالتیک بود، با بیشه‌های مقدس، سوزاندن مردگان و اشیای تدفینی، و اسب‌هایی که کشته و در کنار سوارانشان به خاک سپرده می‌شدند. دوسبورگ همچنین رومووا را در نادروویا جای داد، همان پرستشگاه با آتش همیشگی و کاهن سرپرستش، کریوه، که او را با تعابیری آشکارا پاپی توصیف کرد. خواه رومووا چنان‌که نوشته شده وجود داشته یا اصلاً وجود نداشته، این جای‌دادن گویاست: فرقه با این سرزمین همچون مرکز آیینی پروس بت‌پرست رفتار کرد و بر همین اساس به آن لشکر کشید. پس از آن، این سرزمین از سکنه خالی شد. بخشی از «بیابان بزرگ» شد، منطقه حائل خالی از سکنه‌ای که فرقه و لیتوانی بسیار بیش از یک قرن از راه آن به یکدیگر یورش می‌بردند، و هنگامی که مهاجران در سده‌های پانزدهم و شانزدهم بازگشتند، بیشترشان لیتوانیایی‌هایی بودند که به سوی زمین ارزان رو به غرب می‌آمدند. نادروویا به‌صورت نامی بر نقشه‌های اداری پروس باقی ماند، سپس به‌صورت شهرهایی آلمانی: اینستربورگ، گومبینن. خود این مردم نه به‌عنوان هویت، بلکه به‌عنوان تبار باقی مانده‌اند، چرا که در جمعیت لوتری و لیتوانیایی‌زبان لیتوانی کوچک ادغام شدند، جمعیتی که قرن بیستم نیز به نوبه خود پراکنده‌اش کرد. آنچه از نادروویان مانده در دل خاک است، در نام‌های آب‌ها، و در بحث‌های زبان‌شناسان بر سر زبانی که هیچ‌کس آن را ننوشت.