اروتیک مویو

موئیو مردمی اهل جنگل‌های بارانی دشت‌های جنوب گینه نو هستند. آنان در حوزه رود موئیو، در حوضه بالایی رود دیگول در استان پاپوای جنوبی اندونزی، درست در کنار مرز با پاپوآ گینه نو زندگی می‌کنند. آنچه موئیو را برای بیگانگانی که نخستین بار درباره‌شان نوشتند متمایز می‌کرد، پول بود. زندگی اجتماعی موئیو بر پایه پول صدف کائوری می‌چرخید که با دقت شمرده، قرض داده، قرض گرفته و بدهی‌اش پرداخت می‌شد. جایگاه مرد کمتر از تولدش و بیشتر از توان او در ساختن و به گردش انداختن داراییش در شبکه‌ای از بدهی‌ها و طلب‌ها سرچشمه می‌گرفت. رؤسای موروثی وجود نداشتند. مردان ثروتمند بودند و همه می‌دانستند چه کسانی هستند.

جشن‌های خوک نظام را در اوج توان آن نشان می‌دادند. میزبانان خوک‌ها را پرورش و ذبح می‌کردند و مهمانان از روستاهای اطراف می‌آمدند تا گوشت خوک را با پول صدفی بخرند. جشنی که به خوبی برگزار می‌شد نام میزبان را بلند می‌کرد و تعهدات کهنه را تسویه می‌کرد و در همان حال تعهدات تازه‌ای می‌آفرید. انسان‌شناس هلندی، جی. دبلیو. اسکورل، در دهه 1950 موئیو را مطالعه کرد و با توجه به این انگیزه اقتصادی، جایگاهی ماندگار در ادبیات برای آنان ثبت کرد. او همچنین یادآور شد که پس از رسیدن حکومت استعماری به آنان، با چه سرعتی به آموزش و کار مزدی روی آوردند.

موئیو یکی از زبان‌های اوک از خانواده ترانس‌نیوگینه است که معمولاً به گونه‌های شمالی و جنوبی تقسیم می‌شود. نزدیک‌ترین خویشاوند آن زبان یونگوم است که درست آن سوی مرز، در استان غربی پاپوآ گینه نو، گفتگو می‌شود. دو قوم چنان به یکدیگر نزدیک‌اند که مرز بین‌المللی از میان منطقه‌ای فرهنگی واحد می‌گذرد و پیوندهای ازدواج و خویشاوندی آزادانه از آن عبور می‌کنند. دیگر زبان‌های اوک به سوی کوهستان‌های مرکزی در شمال کشیده می‌شوند، در حالی که وامبون و دیگر همسایگان غربی به زبان‌هایی از شاخه‌ای دیگر سخن می‌گویند. بیشتر موئیوها اندونزیایی نیز صحبت می‌کنند.

مبلغان کاتولیک با مرکزیت میندیپتانا در دوره هلندی‌ها به منطقه آمدند و امروز موئیوها در اکثریت قریب به اتفاق پیرو کلیسای کاتولیک رومی‌اند. با این حال، اندیشه‌های کهن درباره ارواح و جادوگری از میان نرفته‌اند و هنگامی که بیماری یا مرگ ناگهانی نیازمند توضیح باشد، همچنان مطرح می‌شوند. برش مدرن‌تر و تندتر در سال 1984 رخ داد، زمانی که هزاران موئیو در میان ناآرامی و ترس از تلافی نظامی اندونزی از مرز گذشتند. بسیاری سال‌ها در اردوگاه‌هایی در میان خویشاوندان یونگوم خود زندگی کردند. برخی بعدها به منطقه اسکان شرق آوین منتقل شدند و دیگران به خانه بازگشتند. در دو سوی مرز، آن کوچ هنوز بخشی از تاریخ خانوادگی است.