اروتیک مومویه

موموی‌ها در تپه‌ها و سرزمین‌های فلات‌مانند و ناهموار جنوب ایالت تارابا، در شمال‌شرقی نیجریه، میان رود بنوئه و مرز کامرون زندگی می‌کنند. در بیشتر تاریخ خود، به انتخاب خودشان در آنجا ماندند؛ زمین ناهموار آنان را از یورش‌های برده‌گیری خلافت سوکوتو در قرن نوزدهم و از جهاد فولانی که بخش بزرگی از منطقه پیرامون را دگرگون کرد، حفظ کرد. دیر توجه جهان بیرون را جلب کردند و تا مدت‌ها پس از آغاز دوره استعماری یکی از خودمختارترین مردمان کمربند میانی باقی ماندند.

زبانشان به شاخه آداماوای خانواده زبانی نیجر-کنگو تعلق دارد، خوشه‌ای که در نواری از شمال نیجریه تا چاد و جمهوری آفریقای مرکزی به آن سخن گفته می‌شود. زبان‌های آداماوا از کم‌مستندترین زبان‌های این خانواده‌اند و خود زبان موموی به چند گویش تقسیم می‌شود که از مرزهای قدیمی قلمروهای قبیله‌ای پیروی می‌کنند. موموی‌ها هرگز به‌صورت یک پادشاهی یا زعامت واحد سازمان نیافتند؛ اقتدار به‌طور سنتی با ریش‌سفیدان، سران تبارها و مردان vabong بود، جامعه‌ای درجه‌بندی‌شده که دادرسی، تشرف و تنظیم زندگی آیینی را بر عهده داشت. تصمیم‌هایی که در جاهای دیگر نیجریه از سوی یک رئیس قبیله گرفته می‌شد، اینجا از اجماع ریش‌سفیدان و انجمن‌های نقاب‌پوشی که آن را اجرا می‌کردند برمی‌آمد.

دین موموی‌ها بر پایه ارواح نیاکان و خدای آسمان به نام La استوار است. زندگی آیینی بر vadosu متمرکز است، پیکرک نیاکانی با عصای آهنین که در خانه‌های زیارتگاه نگهداری می‌شود، و بر مجسمه‌های چوبی حکاکی‌شده‌ای که موموی‌ها امروز بیش از هر چیز با آن‌ها در بیرون از نیجریه شناخته می‌شوند: پیکره‌های بلند و کشیده با بدنه‌های شیاردار، بازوهای آزادانه آویزان و فرم‌های سبک‌پردازی‌شده گوش، که در فال‌گیری و به‌عنوان ظرف‌های تجسم حضور نیاکان به کار می‌روند. بیشتر آثار در مجموعه‌های غربی تنها پس از دهه 1960 به دست آمدند، زمانی که گردآورندگان بیرونی نخستین بار به منطقه رسیدند؛ پیش از آن، این پیکره‌ها به‌ندرت از زیارتگاه‌ها بیرون می‌رفتند. مسیحیت و اسلام از آن زمان نفوذ کرده‌اند، به‌ویژه در امتداد جاده‌های تجاری، اما در درون روستاها، عمل سنتی همچنان دین جاری است و نه بازمانده‌ای فولکلوریک.

زندگی روزمره کشاورزی است: سورگوم، یام، بادام‌زمینی و به‌طور فزاینده برنج در زمین‌های پست‌تر. آهنگری در اینجا سابقه‌ای طولانی دارد و آهنگران موموی، مدت‌ها پیش از رسیدن مسیرهای تجاری استعماری، ابزار و اشیای آیینی را در سراسر کمربند میانی تأمین می‌کردند. مراحل تشرف، الگوهای زخم‌نگاری تزیینی پوست و آیین‌های مرتبط با برداشت محصول و تدفین هنوز ریتم سال را تعیین می‌کنند، حتی آنجا که دین رسمی در ظاهر دگرگون شده است.