اروتیک موتو

موتو مردمانی ساحلی‌اند که روستاهایشان در امتداد ساحل اطراف پورت مورزبی قرار دارد، و مدت‌ها پیش از آن‌که این شهر پایتخت شود آنجا زندگی می‌کردند. آنان همراه با کویتابو، همسایگان داخلی و خویشاوندان بار مکرر خود، صاحبان عرفی زمینی هستند که شهر بر آن بنا شده، و این واقعیت هنوز سیاست محلی و اختلاف‌های زمینی را پیش می‌برد. سکونتگاه‌های موتو در امتداد ساحل جنوبی خشک استان مرکزی کشیده شده‌اند، از بوئرا و پوربادا در غرب تا هانوآبادا و تاتانا و سپس وابوکوری و پاری در شرق. هانوآبادا که نامش به معنای دهکدهٔ بزرگ است، هنوز تا حدی روی ستون‌هایی بالای آب ایستاده و فاصله‌ای کوتاه با برج‌های دفتری مرکز شهر دارد.

موتو زبانی آسترونزی از شاخهٔ اقیانوسیه‌ای است، و این آن را از زبان‌های پاپوایی جدا می‌کند که کویتابو و بسیاری از گروه‌های داخلی دیگر به آن سخن می‌گویند. این جدایی زبانی یک بار با همکاری کاری همخوان بود: مردان موتو ماهی می‌گرفتند و زنانشان سفال می‌ساختند، در حالی که کویتابوها کشت و شکار می‌کردند، و دو قوم با هم ازدواج کردند و روستاها را مشترک ساختند. پلیس استعماری شکل ساده‌شدهٔ موتو را در سراسر پاپوآ به کار برد، و این شکل که مدت‌ها پلیس موتو نامیده می‌شد، به هیری موتو تبدیل شد. هنوز یکی از زبان‌های رسمی پاپوآ گینه نو است، حتی اگر توک پیسین در پایتخت آن را کنار می‌زند.

نهادی که موتو را تعریف می‌کرد هیری بود. ساحل پورت مورزبی در سایهٔ باران با فصل خشک طولانی قرار دارد، که آن را برای کشت غذای کافی جای فقیری می‌کند. پس مردان موتو کوزه‌های گلی را روی لاکاتوی بار می‌کردند، قایق‌های بادبانی بزرگی که از چند بدنهٔ قایق تنهٔ درختی ساخته و به هم بسته می‌شدند و زیر بادبان‌هایی به شکل پنجهٔ خرچنگ قرار داشتند، و به سوی غرب و به خلیج پاپوآ دریانوردی می‌کردند. آنجا کوزه‌ها را با ساگو و با کنده‌های چوب برای ساختن بدنه‌های تازه مبادله می‌کردند، و ماه‌ها بعد، وقتی بادها تغییر می‌کردند، به خانه بازمی‌گشتند. سنت می‌گوید ایدای سیابو از بوئرا نخستین سفر را انجام داد. هر سپتامبر، جشنوارهٔ هیری موالی لاکاتوها را دوباره به آب پورت مورزبی می‌برد.

تماس‌های بیرونی زود و از نزدیک آغاز شد. انجمن تبشیری لندن در سال ۱۸۷۴ میان موتوها مستقر شد و مبلغانش کتاب مقدس را به موتو ترجمه کردند. امروز بیشتر موتوها به کلیسای متحد تعلق دارند و زندگی کلیسایی بخش بزرگی از تقویم روستا را تعیین می‌کند. هنگامی که بریتانیا در سال ۱۸۸۴ حمایت خود را بر جنوب‌شرق گینهٔ نو اعلام کرد، این کار را در پورت مورزبی انجام داد و موتوها را بر آستانهٔ هر دولت بعدی قرار داد. برخی رسوم قدیمی‌تر اکنون دوباره دیده می‌شوند. خال‌کوبی زنان که زمانی از دوران دختری تا ازدواج در مراحلی انجام می‌شد، در حال احیاست. و توئا، واژهٔ موتو برای بازوبند صدفی ارزشمند، اکنون نام کوچک‌ترین واحد پول ملی است.