اروتیک کیلبا

کیلبا که خود را هوبا می‌نامند، و این نام به‌تدریج در نوشته‌ها بیشتر دیده می‌شود، در هونگ و اطراف آن زندگی می‌کنند، در تپه‌ها و زمین‌های ناهموار در مرز شمالی ایالت آداماوا در نیجریه. چشم‌انداز این منطقه اهمیت دارد: سرزمین ایشان بر دامنه جنوبی رشته‌کوه ماندارا قرار دارد، کمربندی از تپه‌های صخره‌ای منفرد و برآمدگی‌های سنگی که از نظر تاریخی به قوم‌های کوچک‌تر این ناحیه جایی برای پناه بردن می‌داد، هنگامی که سواره‌نظام امارت‌های سوکوتو و آداماوا برای برده‌گیری و گرفتن خراج می‌آمدند. مانند مارجی، هیگی و بورا که با آنان در این کوهستان تپه‌ای مشترک‌اند، هوبا‌ها قرن نوزدهم را صرف تحمل فشار جهاد فولانی از شمال خود کردند، بی‌آنکه در آن حل شوند.

زبان ایشان که آن را نیز هوبا می‌نامند، به شاخه چادی از خانواده آفروآسیایی تعلق دارد، همان خانواده ژرف زبانی که زبان هاوسا نیز به آن تعلق دارد، اما فاصله‌ای بسیار با آن دارد و در خوشه بیو-ماندارا کنار زبان همسایگان بلافصل جای می‌گیرد، نه در جهان گویشوران هاوسا در شمال. برای بیشتر هوبا امروز، زندگی روزمره در عمل سه‌زبانه است: هوبایی در خانه، هاوسایی در بازار، و انگلیسی در کلاس درس و کلیسا. گرایش به مسیحیت، که بیشتر پروتستان است و از طریق ایستگاه‌های مأموریتی لوتری و برادران در اوایل قرن بیستم رسید، آنقدر کامل ریشه دواند که امروزه هونگ شهری مسیحی درون ایالتی با اکثریت مسلمان به شمار می‌آید، و این واقعیت بخش بزرگی از زندگی را شکل می‌دهد: الگوهای آموزش، رسوم ازدواج، آنچه در جشن‌ها پخته می‌شود، و، ناخوشایندتر از همه، آسیب‌پذیری این جامعه در سال‌های بوکو حرام، هنگامی که روستاهای آداماوا که با سفری کوتاه از سرزمین هوبا فاصله داشتند سوزانده و تخلیه شدند.

هوبا از نظر داخلی به مجموعه‌ای از تبارها سازمان یافته‌اند که با تپه‌های خاص و نیاکان بنیان‌گذار پیوند دارند، و فرمانروای سنتی عالی‌رتبه با عنوان تلیمونای هونگ شناخته می‌شود، منصبی که از بازسازی استعماری جان به در برد و هنوز میانجی اختلاف‌های زمین و ازدواج عرفی است. زندگی دینی کهن‌تر، پیش از ورود مبلغان، بر محور خدای آسمان و باران و آیین‌هایی می‌گشت که به سال کشاورزی ذرت دانه‌ریز، ارزن و کشت بادام زمینی بر دامنه‌ها پیوند داشت؛ و پاره‌هایی از آن تقویم آیینی در درون آیین‌های مسیحی به‌ویژه پیرامون برداشت محصول باقی مانده است. مراسم تدفین همچنان رویدادی اجتماعی است که هوبای پراکنده، از جمله جامعه گسترده مهاجر در یولا، جوس و آبوجا، را به خانه خانوادگی بازمی‌گرداند، و با جدیت و هزینه‌ای برگزار می‌شود که بیگانگان گاه آن را نامتناسب می‌یابند، تا آنگاه که دریابند این همان جایی است که نسب، زمین و جایگاه در ملأ عام تعیین می‌شود.