اروتیک کادوگلی-کرونگو

Kadugli-Krongo نامی است که زبان‌شناسان بر این گروه نهاده‌اند، نه مردمانی که آن را دربر می‌گیرد. این نام مجموعه‌ای از جوامع تپه‌نشین در جنوب کوه‌های نوبای سودان را دربر می‌گیرد که زبان‌های‌شان بیش از هر زبان دیگری با یکدیگر خویشاوندند و با زبان‌های رشته‌کوه همسایه کمتر اشتراک دارند. هویت در اینجا از دایره‌ای کوچک آغاز می‌شود: نخست تپه یا روستایی مشخص، سپس نوبا که نام مشترک مردمان بسیار این کوه‌هاست. این برچسب نام خود را از کادوگلی، مرکز ایالت کردفان جنوبی، و از Krongo، یکی از زبان‌های این مجموعه، وام گرفته است. کوه‌های نوبا در منطقه‌ای کوچک خانواده‌های زبانی نامرتبط غیرمعمول بسیاری را گرد آورده‌اند و این گروه، که Kadu نیز نامیده می‌شود، از دشوارترین‌ها برای جای‌دهی بوده است. Krongo، Katcha-Kadugli-Miri، Tulishi، Kanga، Keiga و Tumtum زمانی ذیل زبان‌های Kordofanian طبقه‌بندی می‌شدند، در کنار زبان‌های Niger-Congo از تپه‌های همسایه. کار Thilo Schadeberg در اوایل دهه ۱۹۸۰ این زبان‌ها را از آن دسته‌بندی بیرون کشید. Kadu امروزه معمولاً یا خانواده‌ای مستقل یا شاخه‌ای دور از خانواده Nilo-Saharan به شمار می‌آید و این پرسش هنوز باز است. عربی سودانی بازار، مدرسه و ادارات دولتی را می‌گرداند، پس دوزبانگی امری عادی است، در حالی که زبان‌های محلی خانه، مزرعه و زندگی روستایی را در اختیار دارند. در شهر کادوگلی، گویشوران جوان‌تر روز به روز بیشتر به عربی گرایش می‌یابند.

تپه‌ها دیرزمانی است که پناهگاه نیز بوده‌اند. در قرن نوزدهم جوامع برای گریز از راهزنان برده به بلندی‌ها عقب نشستند. مدیران بریتانیایی بعدها سیاست نوبا را اجرا کردند که هدفش جداسازی کوه‌ها از نفوذ عربی و اسلامی بود، با موفقیت محدود. از اواسط دهه ۱۹۸۰ این منطقه به جنگ داخلی سودان کشیده شد: جنگجویان نوبا به شورش جنوب پیوستند و روستاها با حملات دولتی و جابه‌جایی اجباری روبه‌رو شدند. توافق صلح ۲۰۰۵ کردفان جنوبی را در داخل سودان نگه داشت. درگیری‌ها در ۲۰۱۱ به کادوگلی بازگشت، و جنگی که در ۲۰۲۳ در سراسر سودان آغاز شد، سختی‌های تازه‌ای برای شهر و روستاهای اطرافش به همراه آورده است. بیشتر گویشوران مسلمان‌اند و نماز جمعه و ماه رمضان ریتم هفته و سال را تعیین می‌کنند. کلیساهای مسیحی نیز وجود دارند و خانواده‌های مختلط مسلمان و مسیحی در سراسر کوه‌های نوبا رایج‌اند. در بخش‌هایی از کوه‌ها، کارشناسان سالخورده آیین‌ها که با نام kujur شناخته می‌شوند هنوز درباره باران و برداشت محصول مشورت داده می‌شوند. کشتی گرفتن همچنان مناسبت بزرگ عمومی است: پس از برداشت، جوانان از تپه‌های مختلف در برابر جمعیت انبوه دیدار می‌کنند و کشتی‌گیر توانا هم برای نام تپه‌اش می‌جنگد و هم برای نام خودش.